خانه » مقالات » تاریخچه فیلم جالب مستند

تاریخچه فیلم جالب مستند

IMG11135140 تاریخچه فیلم جالب مستند

دانلود مستند فارسی

تاریخچه فیلم جذاب مستند
اساسا فیلم دیدنی های اولیه تاریخ سینما را بایستی فیلم زیبا های مستند نامید. برادران لومیر ( Lumiere ) در شروع کارشان یک سری فیلـم ساختند که همگی را از زندگی روزمره مردم تهیه و تولید کرده بودند جهت مثال ورود قطار به ایستگاه ( ۱۸۹۵) یا خروج کارگـران از کارخانه ( ۱۸۹۵) . در این بین در آمریکا هم ، ادیسون همکارانش فیلم جذاب هایی از اتفاقاتی که در محل کارشان می گذشت می گرفتند. همچنین در کشورهای دیگر نیز ، به محض آنکه مالک این صنعت می شدند کارشان را باتولید و ساخت این گونه فیلم زیبا ها شروع می کردند.
برادران لومیر این فیلم جذاب ها را وقایع اتفاقیه ( Actualites ) می نامیدند.

اما سینمای مستند به معنا و مفهوم امروزی آن با فیلم جالب نانوک شمالی ( ۱۹۲۲- Nanook of the North ) تولید و ساخته رابرت فلاهرتی شروع شد. نانوک شمالی به نوعی یک مستند داستانی بود. رابرت فلاهرتی یک معدن شناس بود که در منطقه قطب شمال کانادا ، کار می کرد. زندگی سخت اسکیموهای ساکن در آن محل توجه او را جلب کرد. او در سال ۱۹۲۰ به آن محل رفت تا در میان یک خانواده اسکیمو زندگی نماید از زندگی روزانه این مردم فیلم جالب بگیرد. او بعد از ۱۶ ماه با فیلم جالب های گرفته شده به آمریکا بازگشت ، فیلم دیدنی ها را تدوین کرد و فیلم زیبا ی مستند به نام نانوک شمالی به مدت ۷۵ دقیقه فراهم کرد. این فیلم جذاب هم مورد توجه منتقدان هم مورد توجه تماشاپرهزینه قرار گرفت. یکی از دلایل خوب یت نانوک شمالی در آن وقت بداعت و غرابت آن بود ، زیرا این فیلم زیبا نخستین آشنایی مردم معمولی با اسکیموها و زندگی آنها بود. از طرف دیگر نحوه فیلـم برداری و تدوین فیلم زیبا توسط فلاهرتی ، در این فیلـم منحصر به فرد جالب بود. نانوک شمالی به نوعی راه را برای اکران فیلم جذاب های مستند دیگری که درمورد زندگی مردم مختلف ساخـته شده بودند باز کرد.

موفق یت فیلم زیبا نانوک شمالی تعرفه اندک تولید آن صنعت سینمای آمریکا را بر آن داشت که به فیلـم مستند بیشتر توجه نماید . در همین زمان شرکت پارامونت ( Paramont Pictures ) سفارش تولید و ساخت فیلم جالب دیگری از این نوع را به فلاهرتی داد و دست او را در انتخاب محل و مورد کاملا باز گذاشت. حاصل این قرارداد فیلم زیبا موانا ( ۱۹۲۶) بود. موانا ، مستندی شاعرانه از زندگی مردم جزایر دریای جنوب در ساموا بود. تولید و ساخت این فیلم زیبا ۲۰ ماه به طول انجامید. فلاهرتی در این فیلم جذاب از نگاتیوهای پانکروماتیک مصرف کرد که تازه به بازار آمده بودند به همه طیف های رنگی قابل دید حساس بودند همچنین او از عدسی تله فتو برای ایجاد عمق میدان ، زیاد استفاده کرد. این فیلم جالب از طرف منتقدان تمجید شد اما از طرف تماشاگـران عادی چندان با استقبال رو به رو نشد.
بعد از این فیلم دیدنی فلاهرتی چند مستند دیگر نیز ساخت ، اما سرانجام سیسـتم استودیویی هالیوود با دخالت هایش تاکید بیش از میزان بر روی تهیه و تولید مستندهای تجاری او را ناامید کرد او هم به انگلستان مهاجرت کرد.

گرچه فیلم جذاب های فلاهرتی از پیش پروگرام ریزی شده و حتی گاه تست شده بودند اما دستاوردهای درخشانی به حساب می آمدند که شیوه های مختلف زندگی را نشان می دادند و در آنها کار هنرمندانه و خلاقانه ای در زمینه گزینش فضا کار با دوربین و ندوین به چشم می خورد.

جنبش مهم دیگر در عرصه مستند سازی در دهه ۲۰ میلادی و در شوروی جریان داشت سردمدار آن ژیگاورتوف ( Dziga Vertov ) بود. ژیگاورتوف در ۱۹۱۸ ، به مفهوم در اوج درگیری های داخلی شوروی بعد از فروپاشی حکومت تزاری به عنوان تدوینگر حلقه های خبری کار می کرد. ورتوف در شروع به همین راضی بود که فیلم زیبا ها را صرفا به صورت فرد دی و مفید سر نماید ، اما رفته رفته دست به تجربه هایی زد تا از طریق تدوین ، بر شدت بیان فیلم زیبا ها بیفزاید.

از آنجا که ورتوف از طرفداران نظام جدید بود تجربه هایش از جانب کمیته TV ی حکومت جدید پشتیبانی می شد ، به همین خاطر ورتوف گروه کوچکی از مستندسازان جوان طرفدار را جمع کرد نام گروه خود را کینو کی ( Kinoki ) ، به معنای سینما – چشم ( Cinema – Eyes ) ، گذاشت. دیدگاه مهم این گروه بر این عقیده استوار بود که ، وسائل سینما ( منظور دوربین ) جهت مرمت واقعیت چنانکه بر ما ظاهر می شود توانایی مطلق دارد و دیگر اینکه ، ضرورت دارد تا این واقعیت به وسیله تدوین بازآرایی به یک همه ت بیانی مجاب کننده برسد. ورتوف این نظریه را کینو – گلاز ( Kino – Glaz ) به معنای دوربین – چشم ( Camera – Eyes) نامید نقش مهمی در قشنگ یی شناسی تدوین ادا کرد.

مدتی بعد از به قدرت رسیدن لنین یعنی در سال ۱۹۲۲ ورتوف یک سلسله حلقه های خبری – مستند ، که آگاهانه سر شده بودند عرضه کرد این مجموعه را کینو – پراودا ( Kino – Pravda ) به معنای سینما – حقیقت نامید. بیست و سه فیلم زیبا سینما – حقیقت ورتوف که بین سال های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۵ ساخـته شد ، جنبه های وسیع و گوناگون تکنیک های تجربی او را در بر داشتند. در بین آثار ورتوف کامل ترین و خیلی مهم ترین فیلم جذاب او مرد دوربین به دست ( ۱۹۲۹- The Man With A Movie Camera) است. این فیلـم تمام جنبه های تدوین و کار با دوربین را که تا آن وقت در تلویزیون صامت شناخته شده بود به کار گرفته است تا زندگی در جریان طبیعی خود را در روز عادی در مسکو ، از طلوع آفتـاب تا غروب به تصویر بکشد.

بعد از فلاهرتی ورتوف ، سرشناس ترین نام در تاریخ TV مستند ، جان گریرسون است. گریرسون در انگلستان کار می کرد. سینمای انگلستان از همان ابتدای ظهور سینما در این کشور، توجه خاصی به فیلم جالب های مستند داشت.
گریرسون زیاد بر روی فیلم جذاب های مستند مونتاژی شوروی ( به مخصوص آثاز ورتوف ) کار کرد. او تعدادی از جوانان مشتاق را دور هم جمع کرد ، از عبارت ، رابرت فلاهرتی را که به انگلستان مهاجرت کرده بود دعوت به همکاری کرد. آنها نهضتی به راه انداختند که آن را مستند سازی مسئولانه ( Socially Commited ) می نامیدند. گریرسون گروهش طی ده سال در حدود سیصد فیلم جالب عرضه کردند. فیلم جذاب های این گروه ، زندگی مردم انگلستان را به عکس می کشید موارد مشکلات اجتماعی را بیان می کرد. در این فیلـم ها ، تکنیک های چشـم گیری به کار رفته است اما در این فیلـم ها بیش از موارد هنری زیبا یی شناختی ، جنبه آموزش ی خبری آنها ارزش دارد. آنها همين طور در زمان جنگ ، مستندهای بهتر و در خور توجه ی ساختند. از عبارت فیلم جالب های مستند مهم قابل تذکر این گروه می توان به رانده شدگان ( ۱۹۲۹- Driifters ) تولید و ساخته جان گریرسون ، سرچشم ه ( ۱۹۳۱- Upstream ) تهیه و تولید آرتور آلتن ( Arthur Elton ) ، بریتانیای صنعتی ( ۱۹۳۳- Industrial Britain ) ساخـته فلاهرتی ، آواز سیلان ( ۱۹۳۴- Song Of Ceylon ) تولید و ساخته بازیل رایت ( Basil Wright ) و پست شبانه ( ۱۹۳۶- Night Mail ) تهیه و تولید بازیل رایت هری وات ( Harry Watt ) اشاره کرد. ضروری به ذکر است این گروه پر شور در دهه چهل از هم پاشید.
انگلستان امروز یکی از کشورهای با اهمیت زیاد تولید کننده فیلم جالب های مستند است.

چشم گیر ترین گسترش ای که از آن زمان به بعد در سینمای مستند رخ داده ، بی تردید بیان شدن سینما – وریته ( Cinema – Verite ) در فرانسه و سینمای بی واسطه ( Direct Cinema ) در آمریکا هر دو در دهه ۱۹۶۰ بوده است. هر دوی این جنبش ها ، تحت تاثیر فیلم دیدنی ها و آثار مستند تلوزیونی قرار داشتند در شکل گیری آنها ورود دوربین ها ضبط صوت های سبک عدسی زوم و فیلـم های حساسی که در نور طبیعی قابل مصرف هستند ، نقش مهمی داشته است.

سینما – وریته عبارتی است فرانسوی معادل سینما – حقیقت به یک رشته فیلم دیدنی های مستندی اطلاق می شود که به دوربینی سبک و قابل حمل و مضامینی انگیخته اتکا دارند که از پیش طرح ریزی نشده باشند. سینما – وریته عبارتی است که ژانشیوه ( Jean Rouch ) برای توصیف فیلم جالب وقایع نگاری یک تابستان ( ۱۹۶۱) که با همکاری ادگار مورن ( Edgar Morin ) تولید و ساخته بود و آن را از اولین فیلم زیبا های سینما – وریته می دانند ، به کار برده است. اصول تئوریک علمی سینما وریته تا میزان زیاد ی به آثار ژیگاورتوف تا میزان کمتری به فیلم جالب های رابرت فلاهرتی متکی است. یک تکنیک بارز در سینما – وریته ، انجام گفت و گوهای بی مقدمه آنی برای نقد مساله مورد نظر است. از دیگر فیلم جذاب سازان فرانسوی بیان سازنده فیلم جذاب های سینما – وریته می توان به کریس مارکر ( Chris Marker ) و ماریو روسپولی ( Mario Ruspoli ) اشاره کرد. خیلی مهم ترین اثر تولید شده این مکتب هم اندوه ترحم ( ۱۹۷۰- ) ساخـته مارسل افولس ( Marsel Ophuls ) است.

تلویزیون بی واسطه ، نامی بود که آلبرت مایزلز ( Albert Maysles ) ، مستند ساز بیان آمریکایی آن را به این سری فیلم جذاب ها داد علت این نامگذاری آن بود که ، برداشت بی واسطه ، آنی موثق آنها را انعکاس دهد. در این گونه فیلم جالب ها نیز مانند سینما – وریته ، پروگرام ریزی قبلی و طرح ماجرایی از پیش طراحی شده وجود ندارد. مهم ترین فیلم جالب ساز این جنبش فردریک وایزمن ( Frederick Wiseman ) است از آثار خیلی مهم او می توان به دبیرستان ( ۱۹۶۸- High School ) اشاره کرد.

گر چه تولید فیلم زیبا های مستند ، به خاطر عدم نمایش عمومی آنها ( زیرا تماشاگر عام ندارند از نظر تجاری چندان خوب نیستند ) ، با اشکال رو به رو است ، اما گاهي از آنها چنان تصویر تکان دهنده ای از جهان زندگی ارائه کرده اند که اکران عمومی انها زیاد موفق یت آمیز نیز بوده است که در این بین می توان به فیلـم بخش هارلن ، آمریکا ( ۱۹۷۵- Harlan County, U.S.A ) ساخـته باربارا کاپل ( Barbara Kopple ) ، که درباره اعتصاب معدن چیان است اشاره کرد.

احتمالا دیگر جنبش خاصی را در زمینه مستندسازی شاهد نباشیم اما در نقاط مختلف جهان مستندهای خیلی ارزنده ای ساخـته می شوند که آینده فیلم جذاب مستند را کماکان تضمین می کنند ، به مخصوص در سال های اخیر با پیچیده تر شدن مناسبات سیاسی ، مستندهای سیاسی طرفداران بسياري یافته و در این بین فردی که بیش از تمام به شهرت رسیده مایکل مور ( Michael Moore ) است به مخصوص با دو مستند سیاسی اش یعنی بولینگ برای کلمباین ( ۲۰۰۲- Bowling for Columbine ) و فارنهایت ۱۱/۹ ( ۲۰۰۴- Fahrenheit 9/11 ) . در این بین باید از گادفری رجیو ( Godfrey Reggio ) نام برد رجیو سه گانه درخشانی دارد به نام های کویانس کاتزی ( ۱۹۸۳- Koyaanisqatsi ) پوآک کاتزی ( ۱۹۸۸- Powaqqatsi ) نوکای کاتزی ( ۲۰۰۲- Naqoyqatsi ) که به اضافه برخورداری از مولفه های فیلم جذاب مستند در واقع فیلـم ی کاملا طراحی شده ، با موسیقی خاص و زیبا ، فیلـم برداری تدوین درخشان و در نهایت برخوردار از مضامین فلسفی است.

انواع فیلم دیدنی مستند

۱ـ‌ مستندنمایشی/قوم‌محور اروپایی
آدم ‌شناسی از وقت پیدایش به مفهوم ۱۸۵۰ تا حدود ۱۰۰ سال به معرفت بوبین آمریکا، آفریقا و آسیا پرداخت. شاید بتوان گفت که آدم ‌شناسی حاصل شوک ناشی مشاهده برخورد با مردمی بود که کاملا مفرق از زندگی ساختارهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی… اروپاییان بودند. آدم ‌شناسی در حدود ۱۰۰ سال چه در دوره‌ای که آدم ‌شناسان بر روی اسناد گردآوری شده بوسیله جهان گردان، میسیونرها، بازرگانان.. کار می‌کردند و چه در نسل دوم که آدم ‌شناسان به میدان رفتند همـواره بر روی متمایز بودن دیگری اصرار داشتند. روش‌های این دوره نیز ناشی تقویت کننده رابطه سلطه بین پژوهشگر و مورد بود.
TV مستند در حدود ۵۰ سال بعد از آدم ‌شناسی در ابتدا به عکس کشیدن مردم خودی پرداخت اما زیاد زود در مواجه با تلویزیون داستانی که قهرمانانش از بین مردم آمریکایی اروپایی بودند شبیه آدم ‌شناسان به زندگی غریب مردم بومی پرداختند.
سبک سینمای مستند در این دوره توضیح ی / نمایشی است. فیلم دیدنی ‌ساز بعد از ورود به میدان و معرفت جامعه از افراد می‌خواهد تا عین عمل را در مقابل دوربین ثابت‌ مرمت کنند.
قدیم از روابط سلطه که افراد را وادار به پذیرش چتین روشی می‌کند، سنگینی دوربین‌های فیلم جالب ‌برداری نیز مصرف از اینروش است. وسایل فیلم جذاب ‌برداری در این دوره خیلی سنگین حجیم می باشند امکان جابه‌جایی آن‌ها خیلی اندک است و‌ تعداد راش‌ها محدود است، در نتیجه فیلم زیبا ‌ساز قرصت تجربه ندارد و افراد می بایست کاملا همموزیک خواسته وی عمل کنند. مستند نمایشی را به همین دلیل می‌توان نوعی مرمت واقعیت دانست، زیرا فیلم جذاب ‌ساز بعد از معرفت جامعه و تعیین کردن آنچه می‌خواهد به تصویر بکشد از افراد میخواهد تل عملی که هـر روز ه انجام می‌دهند یک‌بار دیگر در مقابل دوربین انجام دهند. سلطه فیلم جالب ‌ساز بر موضوع در نحوه روایت نیز معین است: در زمان صامت میان‌نویس‌ها از زبان یک دانای کل بیان‌ می‌شدند با ورود صدا به حوزه سینما نیز یک مرد سفیدپوست (ولوم خداوند) به شرح وقایع می‌پرداختو بومیان خود به شرح اعمال خود نمی‌پرداختند.
۲ـ‌ تلویزیون مشاهده‌گر/ پرداختن به خود
وقایع دهه ۷۰ میلادی جهت هر دو حوزه آدم ‌شناسی و TV مستند خیلی تاثیرگذار بود.
در حوزه آدم ‌شناسی بعد از جنگ جهان ی دوم استقلال مستعمرات آدم ‌شناسان مجبور به باز‌گشت به سرزمین و بررسي مردم شدند.
مستندسازان با اختراع دوربین‌های سبک و قابل حمل توانستند دست به تجربه‌های ی بزنند. فیلم جالب سازان با این دوربین‌ها توانستند آزادانه‌تر لحظه‌ها را ثبت کنند.
سینمای مشاهده‌گر را سینمای تعلت ی، مستقیم یا حقیقت هم می‌نامند، زیرا در اینروش به دلیل سبک و ارزان شدن امکانات فیلم جالب برداری فیلم جذاب ساز از امکان زیاد مدت در میدان برقراری رابطه‌ای مبتنی بر احترام و صمیمیت احترام با افراد برخوردار است. کوچک شدن دوربین به عنوان یک موقعیت کالبدی نامانوس نیز علت مهمی است که درجه حساسیت و تصنعی بودن رفتار کنشگـران را كم شدن می‌دهد. در نتیجه آن چه ثبت می‌شود حاصل تعلت فیلم جذاب ساز و کنشپرهزینه است. فیلـم ساز هر آنچه را می‌بیند بدون تمایزگذاری ثبت می‌کند بعد در وهله تدوین بر اساس خط روایی صحنه‌های مورد نظر را انتخاب می‌کند.
۳ـ‌ مستند اول شخص
ورود دوربین‌های کوچک خانگی انقلابی در TV مستند به وجود آورد زیرا با حذف فیلـم ‌ساز، خود و دیگری یکی شدند در این زمان دشواری پرداختن به خود به بهتر ی معین شد. در این نحوه فرد هر آنچه را بخواهد و از هربخش از واقعیت که بر زندگی وی تاثیرگذار بوده‌است جهت روایت انتخاب می‌کند. فیلم جذاب تهیه و تولید شده با سبک مستند اول شخص البته اگر چه کیفیت پایینی دارد ولی به دلیل ویژگی خود – نشان دهنده آن خیلی جذاب و ارزشمند است.
نباید چنین تصور کرد که چنین فیلم زیبا ‌هایی کاملا شخصی فاقد اهمیت تحلیل اجتماعی هستند بلکه مستند اول فرد به بیان دوره‌های مهم زندگی افراد که متتاثیر از شرایط جامعه می باشند ، مهمترین وقایع اجتماعی ـ سیاسی را روایت می‌کند.
۴ـ‌ مستند شاعرانه
این سبک از مستند سازی نیازمند تجهیزات فیلم جالب ‌برداری زیاد پیشرفته است. زیرا الویت اول در سبک شاعرانه تاثیرگذاری از طریق برانگیختن حس قشنگ یی شناختی است.
۵ـ‌ مستند انعکاسی(چند رگه‌ای)
این سبک ترکیبی از تمام شیوه‌های تهیه و تولید مستند است و به این ترتیب نه تنها با جذاب‌ترین شیوه بلکه با تاثیرگذارترین نوع فیلم جالب مستند مواجه هستیم زیرا در هر بخش از مستند بر طبـق نیاز از تاثیرگذارترین شیوه مصرف می‌شود به این ترتیب مهمترین و بیشترین مطالب ممکن روایت می‌شود. مستندهای مایکل‌ مور مانند بولینگ برای کلمباین یکی از فیلم جذاب ‌های مستند چندرگه‌ای است.
ـ‌ فیلم دیدنی اتنوگرافیک
تهیه و تولید فیلم جالب اتنوگرافیک فرایندی مشابه پژوهش آدم ‌شناختی را حاوی می‌شود. نکته قابل تذکر در این سبک موقعیت فیلم جذاب ساز/ پژوهشگر است .در طول تاریخ تهیه و تولید قیلم‌های اتنوگرافیک تنها شخصی مانند ژانراهنمای توانسته است این دو موقعیت را به یکسان به با کیفیت ترین شکل انجام دهد و در میانبقیه فعالان این حوزه با غلبه یکی از این دو جنبه روبه‌رو هستیم. به همین دلیل بهتر است برای تولید و ساخت فیلـم اتنوگرافیک مستندساز آدم ‌شناس در کنار یکدیگر باشند.
سازنده فیلـم اتنوگرافیک با زیاد مدت و معرفت عمیق تمام جانبه جامعه دقیقا می‌داند که می‌خواهد چه چیزی را روایت نماید .
فرق فیلم جالب اتنوگرافیک با مستند توضیح ی در این است که فیلم جالب ‌ساز از افراد نمی‌خواهد تا واقعیت را برای او بازی کنند بلکه به معرفت متقابل بین او گروه تا میزانی عادی شدن حضـور وی این امکان برای وی به وجود می‌آید که از جریان واقعی فیلم دیدنی میگیرد و برخلاف مستند مشاهده‌گر همه صحنه‌ها آگاهانه ثبت می‌شود

درباره admin

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان خرید فیلترشکن خرید vpn خرید vpn ارزان خرید vpn خرید vpn
x

شاید بپسندید

معرفی انواع میز کارگروهی آدینا

میز کارگروهی معرفی انواع میز کارگروهی  آدینا  مبلمان اداری آدینا ، بهترین ایده های میزهای کارگروهی مدرن خود را ...

افزایش لایک اینستاگرام

افزایش لایک اینستاگرام در این مطلب قصد داریم گروهی را به شما معرفی کنیم که توانایی ...

قیمت روز کنسول های بازی در ایران

قیمت روز کنسول های بازی در ایران همان طور که می دانید دو کمپانی مشهور ...