خانه » مقالات » تمام چیز درمورد دندانپزشکی

تمام چیز درمورد دندانپزشکی

تمام چیز درمورد دندانپزشکی
dentist1 تمام چیز درمورد دندانپزشکی
drsaffarharandi

مقدمه
از روزگار کهن مریضی دهان مساله آدم ها بوده است. جمجمه افراد Cro-Magnon که ۲۵۰۰۰ سال پیش در زمین ساکن بودند، شواهدی از پوسیدگی دندان را نشان می‌دهد. قدیمیترین منبع ثبت شده بیماری دهان از یک متن سومری است. (Circa 5000 سال قبل از میلاد) که کرمهای دندان را بعنوان پوسیدگی دندان شرح می‌دهد. هیچ کس نمی‌تواند انکار نماید که در طی سالها دندانپزشکی گامهای زیادی برداشته و قدیم ، حال آینده دندانپزشکی یکی از عنوانهای مورد بحث پیشکسوتان دندانپزشکی در چهل هفتمین گردهمایی سالیانه آکآدم ی دندانپزشکان عمومی می‌باشد.
Eric Curtis دندانپزشک، مورخ نامدار دندانپزشکی و سخنگوی آکآدم ی دندانپزشکان عمومی می‌گوید: مطمئناً چیزهای بسیار زیاد ی از قرون وسطی تا ابتدای سالهای ۱۷۰۰ زمانی که بهبود های دندانپزشکی توسط افرادی بنام جراحان آرایشگر انجام می‌شد، تغییر کرده است. این افراد تمام کاره، دندانها را می‌کشیدند و جراحیهای کوچک را انجام می‌دادند، بعلاوه مو کوتاه می‌کردند، زالو می‌انداختند و مومیایی می‌کردند.

دندانپزشکی باستانی
در باستان، مایاها مردمانی با فرهنگ سطح بالا بودند که در گواتمالا هندوراس فعلی می زیستند. آنها که از مردم بابل باستانی قدیمی تر بودند، به دلایل مذهبی كار به قرار دادن اینله روی دندانها و یا سوراخ کردن صورت و گوش می‌نمودند. آنها در قرار دادن اینله‌های سنگی زیبا روی حفرات تراش داده شده دندانهای قدامی بالا و پایین و برخي دندانهای پرمولر، مهارت داشتند. شکی نیست ، این اینله‌ها روی دندانهای زنده قرار داده می‌شد و آنچنان دقیق این کار انجام می‌گرفت که حتی تا هزار سال بعد این اینله‌ها، در جای خود باقی می‌ماندند. اینله‌ها با سمان‌های ویِژگزینشه به حفره چسبانده می‌شد که جنس عمده آنها با اسپکتروگرافی، کلسیم، فسفات تشخیص داده شده است.

دندانپزشکی در گذر زمان
• در اوان کودکی، یک دختر ان فرقه Vanomami در ونزوئلا باریکه‌های تیز شده از چوب سخت و بامبو را به لبها گونه‌هایشان فرو می‌نمودند که جنبه زیبا یی داشته است.
• پونتیک یا دندان مصنوعی در این دنچر پارسیل ثابت، جایگزین ثنایای میانی سمت راست بالا که از دست رفته، شده است. احتمـا لاً دندانی از گاو نر است که به نواری از طلا پرچ شده است (متعلق به سرزمین Etruria Musee de l Ecole Dentaire de paris)
• مسواک اولیه، مسواک خاورمیانه به نام Siwak و Misswak شاخه کوچک از درخت سالوادورا پرسیکا به نظر نیم اینچ است که آن را برای روز در آب غوطه‌ور می‌سازند تا الیاف آن از جدا شود. چوب این درخت حاوی بی‌کربنات سدیم و اسید تانیک وبقیه موادی است که تأثیر مثبتی روی لثه‌ها دارد.
• دندانپزشکان در سالهای ۱۷۰۰ به جوامع آمریکایی مهاجرت کردند و خود را ابتدا وقف حذف دندانهای بیمار قرار دادن دنچرهای مصنوعی نمودند. مواد ترمیمی استفاده شده قلع، ورق طلا، سرب نقره بود. دنچرها از عاج تراشیده می‌شد و یا از دندانهای گاو نر فرم داده می‌شد.
• در سالهای ۱۸۰۰ حرفه دندانپزشکی حاوی کارهایی شبیه کشیدن دندانها با Turnkay (یک وسیله ابتدایی شبیه به آچار چرخ ضامن‌دار که جهت کشیدن دندانها مصرف می‌شد)، پاک کردن دندانها با کاغذ تراش (Seraper) برداشت پوسیدگیها با وسایل دستی بود.
• Watter Hermann Ryff رساله جراحی بزرگ Gross chirurgey را در سال ۱۵۴۵منتشر ساخت و بنظر می‌رسد چندین بار آن را تجدید (Great Surgery) چاپ نمود، از عبارت یکی در سال ۱۵۵۹ که در آن عکسهایی از قلمهای جرم گیری Scaler دیده می شود. تصاویر Ryff دقیق درست بود. متأسفانه عمر او کفاف نداد کتاب دندانپزشکی که او تصمیم داشت بنویسد، هرگز چاپ نشد.
• صندلی دندانپزشکی James Beall Morrison در سال ۱۸۶۸ مکانیسم منحصر به فرد داشت که به دندانپزشک اجازه می‌داد آن را در هر جهتی کج نماید. با وجود ویژگی ها ی واضح آن، فقط چهار نمونه از این صندلی درست شد (موزه دانشکده کپنهاک) صندلی دندانپزشکی بوسیله شرکت سازنده وسایل دندانپزشکی در ۱۸۷۵ معرفی گردید که بر اساس بروشور تبلیغاتی آن می‌توانست به اندازه کافی به عقب خم شود تا به دندانپزشک مجوز دهد، نشسته کارکند، ولی دندانپزشکان تا حدود سال ۱۹۵۰ ترجیح می‌دادند که حین کار ایستاده باشند.
• در ۶ مارس ۱۸۴۰ اولین کالج دندانپزشکی جهان در ایالت مریلند به نام کالج بالتیمور، در نتیجه تلاش های Hayden,Harris تأسیس گردید.
• کشف با اهمیت بی‌حس کننده در علم پزشکی بوسیله یک دندانپزشک آمریکایی به نام Hartford در سال ۱۸۴۴ انجام شد و آن گاز خنده آور نیتروزاکساید بود. وی بعد از انجام بی‌حسی (بیهوشی)، دندان فردی را بدون حس درد، کشید. در انتها دهه اول قرن بیستم، بی‌حسی موضعی جایگزین بیهوشی عمومی در مطب دندانپزشکی گردید. معرفی توسط شیمیدان آلمانی Alfred Einharn در ۱۹۰۴ ، دندانپزشکی را با حذف درد از اعمال دندانپزشکی متحول ساخت. در اوایل دهه ۱۹۲۰ اکثرا دندانپزشکان، دستگاه اشعه ایکس و استریلیزاتور داشتند.
• جامعه پرستاران دندانپزشکی (دستاصحاب دندانپزشکی) در اوایل سال ۱۹۲۳ تشکیل گردید و دندانپزشکی چهار دستی به تدریج فراگیر شد. دکتر آلفرد فونس Bridgeport در ایالت آمریکا، اولین فردی بود که به نقش با اهمیت زیاد بهداشت دهان و دندان در حرفه دندانپزشکی یقین پیدا کرده و تربیت بهداشتکار دهان دندان را پایه گذاری نمود. او در نوامبر ۱۹۱۳ اولین کلینیک بهداشتکاران دهان و دندان را به نام کلینیک در گاراژ خانه خود افتتاح نمود.
• دندانپزشکان در سال ۱۸۴۷ به نقش پیشگیری کننده فلوراید در پیشرفت پوسیدگیهای دندانی پی بردند. در سال ۱۹۰۸ دکتر Mckay که در چشم ه‌های کلرادو زندگی می‌کرد، متوجه ایجاد لکه‌های قهوه‌ای رنگی در روی دندان کودکان شهرش شد که امروزه می‌دانیم در تاثیر مصرف بیش از میزان فلوراید می‌باشد. او فهمید که ماده‌ای در منبع آب شهر علت ظهور آن است اینکه این کودکان پوسیدگی زیاد پایینی دارند. ولی آن علت را شناسایی نکرد.
• اولین کلینیک دندانپزشکی در جهان در سال ۱۹۰۲ توسط Jessen از استراسبورگ آلمان افتتاح گردید و اولین ژورنال تخصصی، ژورنال پریودنتولوژی بود که در سال ۱۹۳۰ چاپ شد.
• در طی قرن بیستم، هشت تخصص در دندانپزشکی تکامل یافت که امروزه هریک ژورنالهای اختصاصی را داراست. انجام امتحانات بورد در هر رشته به ترتیب زیر انجام شد:
o ارتودنسی ۱۹۳۰
o جراحی دهان ۱۹۴۶
o پاتولوژی دهان ۱۹۴۸
o |پروتز ثابت|پروتز ۱۹۴۸
o دندانپزشکی اطفال ۱۹۴۹
o دندانپزشکی اجتماعی ۱۹۵۱
o اندودانتیکس ۱۹۶۴

چشم انداز
در قرن قدیم ، امید به زندگی افراد تقریباً دو مساوی شده است و تغییرات خیلی زیاد ی در کیفیت زندگی رخ داده است. بعضی از این تغییرات که تأثیر مثبتی بر دندانپزشکی داشته‌اند حاوی موارد زیر می‌باشند: تأکید بیشتر بر بهداشت فردی دسترس بودن آنتی‌بیوتیکها، واکسنها، فلوریداسیون، رژیم های غذایی بازبینی یافته، الکتریسیته و گرما، اشعه ایکس، تلفن، رایانه ‌ها اینترنت. دانش دندانپزشکی امروزی حاوی استفاده از ترمیم‌های نقره سفید، فلوریداسیون، روشهای air abrasion برای ترمیم حفرات و غیره می‌باشد.
افزایش تعداد افراد بالای ۶۵ سال که دندانهایشان را حفظ کرده ‌اند هم دندانپزشکی را تحت تأثیر قرار داده است و تذکر بیشتری به نیازهای پیچیده افراد مسن تر معطوف گشته است. بیشتر شدن جمعیت آگاهتر فرهیخته تر در آمریکا بطور نسبی، تعداد ملاقاتهای دندانپزشکی برای داشتن لبخندی زیبا را افزایش داده است که کاملاً در تضاد با دلایل ویزیتهای دندانپزشکی در صد سال قدیم است: تسکین درد بازیابی عملکرد در قرن آینده، با بیشتر شدن تعداد افرادی که دندانهایشان را در طول زندگی سالم نگهداشته‌اند، این تمایل در مشتریان بیشتر شدن خواهد یافت.
دکتر Curtis می‌گوید: بطور حتم هیچ کس نمی‌داند که آینده دندانپزشکی چه چیزی را در خود خواهد داشت. من تصور می‌کنم با ورود به قرن بیست یکم ما شاهد ترکیبی از دندانپزشکی با مراقبت های کامل سلامت ی باشیم تمرکز بر رابطه بین سلامت دهان و سلامت عمومی خواهد بود. تکنولوژی همراه با رایانه برای تشخیص و بهبود بهبود های با واسطه ژن که ساختار ژنی دندانها را به منظور مقاوم ساختن آنها به پوسیدگی تغییر می‌دهد بنا به اظهارات دکتر Cutis در آینده خیلی مهم خواهدبود.

تاریخچه دندانپزشکی در ایران
عده معدودی از سلمانی‌ها، شاگرد زرگرها عطارها را میتوان اولین افرادی دانست که با مصرف از روش‌های گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی و یا برای تسکین دردها و اورام دهانی آنهم با وسایل زیاد اولیه مبادرت به انجام امور دندانپزشکی میکردند.
بعدها مسئله آموزش دندانپزشکی بیان شد که پیشگامان این حرکت را میتوان کتر میلچارسکی، دکتر سیاح و گاهي دیگر از دندانپزشکان آن دانست. ذکر این نکته ضروری است که دندانپزشکی شاخه‌ای ازطب است و فقط کلاس طب تا سال ۱۲۹۷ در مدرسه دارالفنون بود.
درآبان ماه آن سال کلاس طب به مدرسه طب تغییر کرد و در نتیجه این مدرسه اتاق رییس جداگانه‌ای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرارداشت. با گذشت وبا جدا شدن مدرسه طب از دارالفنون چنداتاق درحیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد.
در سال ۱۳۰۰ که دکتر سیاح تحصیلات را دراروپا به انتها رسانید، به ایران مراجعت با افرادی نظیر دکترمیلچارسکی، دکتراشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثرآنها پزشکان ویژه دربار بودند. در آن زمان به توصیه دکترمیلچارسکی و دکتر سیاح وتصویب مسوؤلین زمان دستور راه‌اندازی مدرسه دندانسازی داده شد.این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹-۱۳۱۰ وابسته به مدرسه عالی طب و مدیریت آن به عهده دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذارگردید. در آن زمان مدرسه دندانسازی دو اتاق و یک زیر زمین بود که امور بهبود ی، لابراتوری اداری در آن انجام می گرفت.
تجهیزات و گاهي از مواد جمله بودند از چند صندلی با سلفدان‌های حلبی، چهار عدد چرخ پائی دندانپزشکی جهت کلینیک، میز چوبی، سه عدد چهارپایه، ولکانیزاتور گچ ساختمانی که بوسیله محمدخان اولین مستخدم مدرسه دندانسازی کوبیده میشد و الک میگردید.
راهنمای ‌های نظری و عملی در این مقطع توسط دکتر آشوت هاروطونیان و شهریار سلامت انجام می شد.
پایه دانش کده به سبک دانش کده ‌های اروپایی در سال ۱۳۱۳ ریخته شد. در مهرماه آن سال دکتر سیاح رئیس دانشکده ودکترمحسن لک عهده دار تدریس کلینیکی شدند. دوره آن پنج سال بود که چهارسال آن صرف روش ‌های عملی ونظری میگردیدو یکسال جهت تولید و ساخت وتدوین انتها نامـه .
رشته‌های تخصصی دندانپزشکی که در ادامه به صورت کلی درمورد آنها بحث خواهد شد :

اندودنتیکس (تخصص بهبود ریشه دندان)
تخصصی از دندانپزشکی است که علوم پایه کلینیکی آن حاوی تشخیص، پیشگیری و بهبود بیماری ها وصدمات پالپ بافتهای اطراف ریشه مرتبط با پالپ است . بهبود پالپ دندان با نامـه ای روت کانال، اندو ، عصب کشی و … شناخته می‌شود که این معمولترین بهبود ی است که بوسیله متخصصین این رشته انجام می‌شود. بیان اینکه دندانی احتیاج به معالجه ریشه دارد و یا به اصطلاح عامیانه عصب کُشی یا عصب کِشی شود در بسياري از بیماران ایجاد هراس اضطراب می‌کند و اکثرا دلهره و ترس آنها ناشی از مطالب نادرستی است که در این زمینه شنیده‌اند. بسياري از بیمارانی که جهت خلاصی از درد فوراً اقدام به کشیدن آن کرده اند، بعداً پشیمان شده آرزو می‌کنند که ای کاش با معالجه ریشه، دندان را نجات داده بودند.بخصوص ً آنهایی که جهت جایگزینی آن دندانها با پروتزهای ثابت از تعرفه پرهزینه این خدمات آبعضی می‌یابند.

پاتولوژی فک دهان و صورت (آسیب شناسی)
علمی است که علت، ویژگیها، نحوه عملکرد تأثیربیماری های ارتباط با ناحیه فک دهان و صورت را کشف نقد می‌نماید. کار در این رشته حاوی تحقیق وتشخیص بیماری ها با استفاده از معاینات کلینیکی ، رادیوگرافی، میکروسکوپی، بیوشیمیایی … می‌باشد.

رادیولوژی فک و دهان وصورت
تخصصی از دندانپزشکی است که با تهیه و تولید تفسیر تصاویر و اطلاعات بامصرف از اشعه‌های تابان به تشخیص کنترل بیماری ها ناهنجاریهای فک و دهان صورت می‌پردازد.

جراحی فک دهان و صورت
تخصصی در دندانپزشکی است که حاوی تشخیص، جراحی بهبود های کمکی بیماری ها، صدمات نقایص عملکردی و قشنگ یی بافتهای نرم سخت ناحیه دهان و فک صورت می‌باشد.

ارتودنتیکس (کارشناس ارتودنسی)
این تخصص بخشی از دندانپزشکی است که در رابطه با کنترل، هدایت و تصحیح بافتهای دهانی صورتی در حال رویش یا بالغ می‌باشد مثل وضعیتهایی که نیاز به جابجایی دندانها دارد، تصحیح روابط نامناسب فکی دندانی، تنظیم تصحیح روابط بین دندانها استخوانهای سر و صورت. مسئولیت اصلی ارتودنتیست، تشخیص، پیشگیری ، تفسیر بهبود انواع جفت شدن غلط دندانها و تغییرات بافتهای مجاور آنها می‌باشد.

دندانپزشکی کودکان
یک تخصص دندانپزشکی است که محدوده آن را سن فرد تعیین می‌کند. پیشگیری و بهبود بیماری های دهان دندان از زمان نوزادی کودکی تا بلوغ به عهده کارشناس این رشته است. کودکان نیازمند مراقبت های برای سلامت ی هم توسط کارشناس این رشته بهبود می‌شوند. همچنین دندانهای شیری، عادت مکیدن انگشت پستانک، سیلانت (مواد مسدودکننده شیارهای دندان)، فضانگهدار روکش دندان شیری (SSC) جزو این بخش است.

پریودنتیکس (تخصص بیماری های لثه بافتهای نگه دارنده دندان)
این تخصص به پیشگیری بهبود بیماری های بافتهای پشتیبانی کننده مجاور دندانها و حفظ سلامت ، عملکرد و قشنگ یی این ساختارها (لثه، استخوان فک …) می‌پردازد. مراقبت های ضروری بعد از جراحی لثه کشیدن دندان، پریودونتیت (پیوره)، لثه سالم , ژنژیویت (آماس لثه) و جرم گیری و همين طور بیماری های لثه در اینتخصص دنبال می‌شود.

پرستودنتیکس (تخصص پروتزهای دندانی)
شاخه‌ای از دندانپزشکی است که به بازسازی و حفظ عملکرد دهان، راحتی، سلامت ی قشنگ یی بیمار می‌پردازد. بازسازی و ترمیم دندانهای طبیعی و یا جایگزینی دندانها بافتهای فکی- صورتی از دست رفته با جایگزینهای مصنوعی، در حیطه عملکرد این رشته است. این تخصص در دو بخش پروتز ثابت پروتز متحرک است.

دندانپزشکی ترمیمی و زیبا یی
تخصصی در دندانپزشکی است که به امر ترمیم مرمت دندانهای طبیعی و تأمین زیبا یی ظاهری دندانهای فرد می‌پردازد. ارتودنسی، انواع ترمیم‌های دندانی، ترمیم همرنگ دندان، سفید کردن دندانهای زنده، آمالگام بعضی تصورات غلط درمورد آمالگام در این تخصص انجام می‌شود.

تشخیص و بیماری های دهان
تخصصی در دندانپزشکی است که به امر تشخیص ناهنجاریها و بیماری های بافتهای نرم و سخت دهان می‌پردازد. این بیماری ها احتمالا ویژه حفره دهان باشد یا بخشی از عمومی که علایم آن در ناحیه دهان ظهور کرده است. آفت کوچک، گازگرفتگی گونه، بوی بد دهان، خشکی دهان، تغییرات دهانی همراه با افزایش سن، فلوروزیس، دندان قروچه (برافردی زم)، سرطان دهان … در این شاخه مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

جرم گیری به دندان آسیب می‌زند؟
خیر، جرم دندان همچنین اینکه برای لثه بافتهای نگهدارنده دندان ضرردار می‌باشد مکانی نیز جهت تجمع و تکثیر میکروبهای پوسیدگی‌زا است. با عمل جرم گیری تعداد این میکروبها در دهان به مراتب کمتر می‌شود. با برداشته شدن جرم، بیمار احتمالا با زبانش حس نماید که دندانش خالی شده است. این احساس همراه با میزان ی حساسیت به سرما یا گرما (بعد از جرم گیری) این تصور غلط را تقویت کرده است که شاید دندانهایش در حین جرم گیری تراش خورده باشند، در صورتی که مکانیزم دستگاه جرم گیری لرزشی بوده قادر به تراش نمی‌باشد.
علت حساسیت دندان به سرما بعد از جرم گیری چیست؟
دندان دارای حس بوده و در ناحیه طوق خیلی حساستر می‌باشد. وجود جرم بر طوق دندان به علت ضخامتی که دارد به عنوان یک عایق گرما ی عمل می‌کند و یا به جمله دیگر جلوی حس دندان را می‌گیرد. با برداشته شدن آن بدیهی است که دندان خوب متوجه تغییرات گرما ی می‌گردد، همچنین ً بر اثر وجود جرم لثه پرخون متورم شده و با عمل جرم گیری التهاب آن فروکش می‌کند لذا میزان زیادتری از دندان نسبت به حالتی که قبلاً آماس لثه وجود داشته در دهان دیده می‌شود این خود باعث حس بیشتر تغییرات گرما ی می‌گردد. حساس شدن به سرما را می‌توان به حس ی که بدن آدم بعد از استحمام دارد، تشبیه نمود. حساسیت به سرما همیشه معمولا بوجود نیامده و در صورت ایجاد، گذرا م ی بوده جای هیچگونه استرس ندارد.
دندان بعد از جرم گیری لق می‌شود؟
خیر، با تجمع تدریجی جرم بر دندان، لثه و به دنبال آن میزان ی از استخوان نگهدارنده دندان تحلیل می‌رود. در واقع دندان به این قبلاً لق شده ولی به علت انباشتگی یکپارچگی جرم و چسبیده شدن دندانها به توسط آن، این حالت درک نشده و یا برداشته شدن جرم کشف می‌گردد بیمار آن را منتسب به عمل جرم گیری می‌داند. ضرب المثل می‌گوید « جلوی ضرر را از هرکجا بگیری، منفعت است». لق شدن دندان منوط به نقد استخوان و انساج نگهدارنده دندان در تاثیر جرم و پلاک میکروبی است و در تمام موارد بخصوص در مراحل اولیه های لثه و بافتهای اطراف دندان دیده نمی‌شود.
آیا جرم گیری درد دارد؟
خیر، موردی برای بی‌حس کردن دندان به وقت جرم گیری وجود ندارد. جرم گیری یا بوسیله قلمهای دستی و یا با دستگاه صورت می‌گیرد. نوک قلم دستگاه جرم گیری لرزش نوساناتی می‌باشد که با زدن ضربه‌های زیاد کوتاه بر جرم، آن را پاک می‌کند دندان را نمی‌تراشد، آب دستگاه همچنین پاک کردن شستشو، دندان را هم خنک می‌کند.
جرم گیری را هر چند می بایست انجام داد؟
بسياري از اشویِژگزینشه با یکبار جرم گیری رعایت دائمی بهداشت دهان دندان شاید تا مدتها نیازی به جرم گیری مجدد نداشته باشند. بدیهی است که هرگونه کوتاهی در رعایت اصول بهداشت دهان منجر به تجمع دوباره جرم خواهد شد. همچنین ً گاهي از بیماران به علت دارا بودن بزاقی با خصوصیات ویِژگزینشه از نظر میزان ترشح ترکیب، زیاد مستعد به تشکیل جرم هستند ، همچنین ً استعداد به بیماری های لثه در خانواده‌هایی بیشتر می‌باشد. در این گروه از بیماران توصیه می‌گردد جرم گیری در تناوب زمانی کوتاهتری انجام شود.
مصرف از خمیر دندانهای ضد جرم مفید می‌باشد؟
خیر، اگر جرم با مسواک و خمیر دندان پاک نشد برای پاک کردن آن بایستی از دندانپزشکان یاری گرفت، همچنین ً خمیر دندانهایی که به عنوان ضد جرم معرفی شده‌اند مقادیر زیاد ی از مواد ساینده بوده فقط رنگ لکه‌های رسوب کرده بر دندان را که Stain (زنگ) نام دارد، تمیـز می‌کنند و مصرف دائمی از آنها توصیه نمی‌گردد. این خمیر دندانها، به علت دارا بودن مواد ساینده زیاد، ایجاد خراشهای خیلی ظریف بر سطح دندانها کرده زمینه را جهت تجمع چسبندگی بیشتر پلاک میکروبی فراهم می‌آورند.

پروتز ثابت دندان
جهت چه دندانهای از دست رفته باید جایگزین شوند؟
بد نیست که بدانید محل قرار گرفتن دندانها را فشارهای وارده از طرف لب، زبان گونه تعیین می‌کنند. به جمله دیگر دندانها در مکانی قرار گرفته‌اند که برآیند نیروهای وارده به آنها صفر است. از نظر سطوح قدامی – خلفی جونده هم وجود دندانهای دیگر دندان را محدود می‌سازد. یک دندان تا وقتی به رویش و حرکت فعال ادامه می‌دهد تا به دندان مقابل برسد. همچنین ً دندانهای خلفی تر تمایل به حرکت به سمت جلو دارند. حال تجسم بکنید که اگر یک دندان مثلاً اولین آسیای بزرگ فک پایین از دست برود چه اتفاقاتی شاید بیفتد؟ با از دست رفتن این دندان، میزان ی از فضای حاصل از کشیده شدن آن با حرکت دندانهای مجاور (نه بطور کامل) اشغال می‌گردد. نتیجتاً فاصله‌ای بین دندانهای مجاور با دندان کناری شان ایجاد می‌گردد که به اضافه گیر غذایی و ابه احتمال زیاد ل ظهور پوسیدگی، باعث آزردگی بیماری لثه می‌شود. همچنین ً حرکت دندانهای مجاور بصورت کامل بدنه‌ای نبوده و با خم شدن انحراف محوری آنها همراه است. ماحصل این خم شدن و زیان حاصله، ایجاد بیماری لثه با بپدیدار شدن پاکت لثه‌ای (عمیق شدن شیار لثه‌ای) در ناحیه زیر خم شدگی است. دیگر اینکه در صورت خم شدن، موقع جویدن غذا، نیرو در امتداد محور طولی دندان به آن وارد نشده قوت وارده مخرب خواهد شد. با کشیدن دندان تغییرات ابه احتمال زیاد لی تنها منحصر به فک مربوطه نبوده و نظم و آرایـش دندانهای فک مقابل را هم برهم می‌زند.
همان گونه ی که گفته شد دندانها تا وقتی به رویش ادامه می‌دهند تا به دندان مقابل برسند. نتیجتاً دندان مقابل به سمت ناحیه کشیده شده شروع به رویش می‌نماید. این رویش اضافی همچنین اینکه از نظر زیبا یی ناخوشایند است به علت مزاحمتی که در موقع حرکات طرفی فک ایجاد می‌کند، برای مفصل گیجبعضی فکی ضرردار می‌باشد. باز مسئله به اینجا ختم نمی‌شود. چنانچه شکل دندان را در نظر بگیرید از قطر آن به سمت نوک ریشه کاسته می‌شود. بدیهی است با رویش بیشتر یک دندان، سری ی از آن که مجاور دندانهای کناری قرار می‌گیرد اینک باریکتر بوده ایجاد فضا فاصله‌ای را می‌نماید که محل گیر غذایی بوده و عوارضی چون پوسیدگی بیماری لثه را بدنبال دارد. می بایست بدانید که با کشیدن دندان، استخوان نیز دستخوش تغییرات می‌گردد. استخوان هر فک از دو پارت ساختمانی تشکیل شده است. قسمت آن استخوان اصلی بوده بدنه مهم فک می‌باشد، سری دیگر آن لانه دندانی بوده دندانها را در بر می‌گیرد و وجود آن بسته به وجود دندانهاست.
اگر دندانی از دست برود جایگزین نگردد این پارت از استخوان نقد رفته چنانچه در آینده نیازی به مصرف از دندانهای مصنوعی بصورت دست دندان باشد، به علت نقد شدید استخوان گیر آن کم شده، بیمار را اذیت کرده و یا غیر قابل مصرف می‌شود. در حالت طبیعی سلامت ، عمل جویدن غذا متناوباً با استفاده از دندانهای هر دو طرف فک صورت می‌گیرد. در صورت از دست دادن دندان یا دندانهایی در طرف دهان، یا بیمار از آن طرف فک کمتر استفاده کرده یا اصلاً مصرف نمی‌کند. چنانچه از طرف فک استفاده نشود دندانها تمیـز نشده و جرم می‌بندند و به اضافه اینکه مستعد به پوسیدگی می‌شوند ناراحتی لثه هم افزوده می‌گردد؛ زیرا که غذا میل کردن در تمیـز شدن دندانها و حفظ سلامت ی لثه موثر است. با عادت یک طرفه غذا میل کردن تغییراتی بصورت سایش در سطح جونده ایجاد می‌گردد که در صورت شدت، احتمالا ایجاد ناقرینه گی در سطح جونده کرده در شکل و قیافه شخص نیز تأثیر بگذارد. صورتهای مختلف پروتز ثابت عبارتند از:

ونیرها (veneer)
امروزه دیگر دلیل ی ندارد که فاصله بین دندانها یا دندانهای رنگ گرفته، بدشکل کج را تحمل بکنید . ونیر که روی دندانهای شما قرار داده می‌شود، غلط طبیعت و یا آسیب ناشی از یک آسیب را تصحیح کرده و به شما یاری می‌کند تا لبخندی زیبا داشته باشید. ونیرها نازک بوده پوسته‌هایی هستند که با مواد همرنگ دندان برای هرفرد، بطور ویِژگزینشه تهیه و تولید می‌شوند تا سطح جلویی دندانها را پوشش دهند. آنها اکثرا ٌ ً در لابراتوار و توسط تکنسین دندانساز، از روی مدل ی که بوسیله دندانپزشک شما تولید و ساخت شده، ساخـته می‌شوند. این بهبود غیر قابل برگشت است، زیرا جهت تطبیق پوسته ونیر روی دندان، لازم است میزان کمی از مینای دندان برداشته شود. دندانپزشک احتمال دارد به شما توصیه نماید که از گاهي غذاها آشامیدن یها که ونیر شما را بدرنگ می‌کند،مثل چای قهوه پرهیز بکنید . برخي وقتها شاید ونیر ترک بردارد یا دچار شکستگی شود ولی برای اکثرا افراد، زیبا یی حاصل از کاربر د آن بیشتر ارزش دارد.

روکش (Crown)
شما احتمالا برای پوشاندن یک دندان بازگرداندن شکل اندازه طبیعی آن، نیازمند روکش باشید. یک روکش دندان، دندان شما را قویتر ساخته ظاهر آن را بازبینی می‌بخشد. وقتی میزان کافی از نسج دندان جهت مراقبت پرکردگی وسیع باقی نمانده باشد، روکش می‌تواند آن دندان را بپوشاند. روکشها شاید جهت اتصال یک بریج، حفاظت از یک دندان ضعیف و یا ترمیم دندانی که قبلاً شکسته است، بکار روند. روکش بهبود خوب ی برای دندانهای بدرنگ یا بدشکل است. همچنین جهت پوشاندن ایمپلنت دندانی هم مصرف می‌شود. چنانچه دندانپزشک شما روکش شدن دندان را توصیه می‌کند، ابه احتمال زیاد لاً به یکی از دلایل فوق می‌باشد تا به شما کمک کند دندانهایی سالم و لبخندی قشنگ داشته باشید.
روکش کردن دندان در چه موارد ی تجویز می‌گردد؟
• دندانهایی که پرکردگیهای وسیع بوده، قادر به تحمل فشارهای جویدن نبوده خیلی شکننده می‌باشند، پس ناچاراً بایستی روکش شوند.
• دندانهایی که تاج آنها شکسته یا میزان نسج باقیمانده دندان گیر کافی برای پرکردگی نداشته باشد.
• دندانهای معالجه عصب شده؛ دندانی که به معالجه عصب نیاز پیدا می‌کند ً دارای پوسیدگی وسیع و پیشرفته ‌ای بوده و ابتدا به ساکن میزان بسياري از نسج سالم مینا و عاج را از دست داده است، ثانیاً دندانپزشک برای دسترسی به عصب درون ریشه ناچاراً میزان ی از نسج سالم دندان را بر می‌دارد، ثالثاً دندان تغذیه داخلی خود را از دست داده قدری خشک می‌گردد. رابعاً، دندان احتمال دارد بر اثر خونریزی داخلی یا بیماری پالپ (عصب و بافت درون دندان) تغییر رنگ داده باشد.
• زیبا یی: دندانهای تیره، بدرنگ و با شکلهای غیر طبیعی نیاز به ترمیم بوسیله روکش دارند.
• ترکهای دندانی
• مرمت سطوح جونده
دندانی که تاج آن کاملاً از بین رفته باشد امکان ترمیم آن میسر است؟
بله، در این موارد دندانپزشک از درون ریشه دندان (بعد از معالجه عصب) قالب گیری بعمل آورده وسیله‌ای را که پُست نامیده می‌شود، می‌سازد. پست بعداً به درون ریشه دندان چسب خورده و بخش ی از آن به عنوان تاج بیرون می‌ماند که بر روی آن روکش دندان سوار می‌گردد.

روکش دندان شیری «SSC»
این روکشهای فولادی زنگ نزن به رنگ فلزی بوده در موارد ویِژگزینشه با توجه به نظر دندانپزشک تجویز می‌شوند: ترمیم دندانهای شیری یا دائمی جوان با ضایعات پوسیدگی وسیع ، ترمیم دندانهای با ناهنجاری ارثی، ترمیم بعد از بهبود ریشه دندان شیری یا دائمی که تهدید شکستگی ساختمان تاج باقیمانده خیلی است، ترمیم دندان شکسته و ترمیم دندانها در افراد ناتوان یا افرادی که بهداشت دهان فوق‌العاده ضعیفی دارند ابه احتمال زیاد ل داردبقیه مواد در دهان آنها با شکست روبرو شود. روکش با مواد سمانی ویِژگزینشه به دندان چسبانده می‌شود و وجود آن هیچ مشکلی در لق شدن دندان شیری رویش جانشین دائمی آن ایجاد نمی‌کند. در صورتی که روکش لق شده بود، بلافاصله به دندانپزشک مراجعه نمائید تا مجدداً آن را با دندان تطابق داده و سمان نماید . ضروری به ذکر است که بلع احتمـا لی روکش خیلی نادر بوده در صورت وقوع اکثرا ٌ ً بدون هیچ مشکلی در عرض ۱۰-۷ روز دفع می‌گردد.

بریج (Bridge)
چنانچه شما یک یا چند دندان را از دست بدهید، دچار مساله در جویدن حرف کردن می‌شوید. در این صورت بریج یکی از بهبود هایی است که با جایگزینی دندانهای از دست رفته به حفظ شکل صورت کاهش موارد جویدن کمک می‌کند. بریج ثابت، دندانهای از دست رفته را که بین دندانهای دیگر هستند ، جایگزین می‌سازد نمای قشنگ یی دارد. این نوع ترمیم احتمالا از طلا، آلیاژها، پرسلن (چینی) یا ترکیبی از این مواد باشد به منظور ساپورت، به دندانهای مجاور که به آنها دندانهای پایه اطلاق می‌شود، باند شده یا به روکش روی آنها متصل می‌شود. برخلاف بریجهای متحرک که می‌توانید آنها را بیرون آورده تمیـز نمائید، یک بریج ثابت فقط توسط دندانپزشک می‌تواند برداشته شود. بریج ایمپلنت، دندانهای مصنوعی را مستقیماً به استخوان فک یا زیر لثه، بسته به نوع بریجی که دندانپزشک تجویز نماید ، متصل می‌نماید. پس زیاد خیلی مهم است که دندانهای باقیمانده را پاک و سالم مراقبت د. بریج؛ دندان جایگزین شونده به دندانهای کناری با مصرف از تراش آنها چسبانده می‌شود معمولا از اسکلت فلزی روکش شده بوسیله چینی ساخـته می‌شود.
بریج در چه موارد ی پیشنهاد می‌گردد؟
چنانچه دندان یا دندانهایی از دست بروند و دندانهای کناری قادر به تحمل فشار باشند، بریج توصیه می‌شود. جهت روکشهای فلزی میزان تراش کمتر بوده جهت روکش های چینی با اسکلت فلزی میزان تراش بیشتر بوده برای روکشهای تمام چینی اندکی بیشتر است. همچنین ً سطح جونده در صورتی که قرار باشد با چینی پوشانده شود نیاز به تراش بیشتری دارد. میزان ی از فضای حاصل از تراش دندان صرف اسکلت فلزی میزان ی صرف پوشاندن سیاهی رنگ فلز بوسیله مواد اوپک بقیه آن صرف اضافه نمودن چینی ویژه عاج مینای دندان می‌گردد.

ایمپلنت
هیچ چیز جانشین دندانهای سالم نمی‌شود. ولی وقتی شما دندانی را به بیماری یا حادثه از دست داده‌اید، خوبتر است بدانید که راهی جهت بازگرداندن لبخند زیبا ی شما وجود دارد. یک ایمپلنت دندانی ظاهر حس ی شبیه دندان از دست رفته‌تان به شما می‌دهد. دندانپزشک یک پایه یا فریم فلزی را زیر لثه شما قرار می‌دهد که درست شبیه ریشه دندان به استخوان فک متصل می‌شود. پس دندانپزشک یک دندان جایگزین را روی ایمپلنت قرار می‌دهد به نحوی که شبیه وضعیت دندان اصلی خود شما به نظر آید. اکثرا بیماران معتقدند، ایمپلنت مطمئن و با ثبات است آن را جایگزین خوب ی جهت دندان از دست رفته‌شان می‌دانند. ایمپلنتها می‌توانند جایگزین یا چند دندان از دست رفته شوند. ضروری به ذکر است که ایمپلنت نیاز به جراحی دارد، پس بیماران بایستی از نظر کلی در سلامت بسر برند، لثه‌های سالم داشته استخوان کافی جهت ساپورت ایمپلنت داشته باشند. همچنین باید مقید به رعایت دقیق بهداشت دهان و ملاقاتهای مرتب با دندانپزشک باشند. ایمپلنت یا دندان کاشتنی تشکیل شده است از پایه‌ای که عمدتاً از جنس فلز تیتانیوم بوده و بوسیله جراح در استخوان فک کار گذاشته شده پس بر روی آن دندان قرار می‌گیرد.

ابتدا جراحی جهت قرار دادن پایه ایمپلنت انجام می‌شود. جراحی تا چندین ساعت ممکن است طول بکشد و پس حداکثر ۶ ماه زمان لازم است تا استخوان حول این پایه بیشتر شدن کرده آن را محکم در برگیرد. بعضی ایمپلنتها نیاز به یک جراحی ثانویه دارند تا رابط (Post)، پایه را به دندان جایگزین متصل نماید . دربقیه انواع ایمپلنتها، پایه و رابط بهم متصل هستند و همزمان قرار داده می‌شوند. پس ازچندین هفته که لثه‌ها اصلاح پیدا کردن د، وهله بعد شروع می‌شود. دندانهای مصنوعی ساخـته شده و به پارت رابط پایه متصل می‌شوند. چون چندین بار امتحان دندانهای مصنوعی جهت تنظیم دقیق وضعیت آنها لازم است، این وهله ممکن است یا دو ماه بطول بیانجامد. جراحی ایمپلنت ممکن است در مطب دندانپزشک (تحت بی‌حسی موضعی) و یا بیمارستان (تحت بیهوشی عمومی) انجام شود. داروهای ضد درد معمول برخي آنتی بیوتیک تجویز می‌شود. دندانپزشک دستورات ضروری جهت روش رعایت بهداشت دهان و نوع رژیم غذایی را به شما خواهد داد.
مواد مورد مصرف در روکش و بریج
پرسلن (سرامیک/چینی)
این ماده بصورت اینله، انله، روکش ونیرهای زیبا یی استفاده می‌شود. ونیر پوسته بسیار زیاد نازکی از پرسلن است که می‌تواند جایگزین مینای دندان شود یا بخشی از آن را می‌پوشاند. ترمیمهای پرسلن بطور خاصی مورد قبول و پسند عامه مردم هستند ، زیرا رنگ شفافیت آنها مشابه مینای دندان طبیعی است. این نوع ترمیم حداقل دو جلسه و برخي بیشتر زمان نیاز دارد. ترمیم با پرسلن تحت کشش یا فشار مستعد شکستن است. پایداری آنها بستگی به ضخامت کافی پرسلن و قدرت باند آن با دندان زیرین دارد. آنها نسبت به سایش بسیار زیاد مقاومند، اما چنانچه سطح پرسلن خشن باشد، سریع سبب سایش دندانهای مقابل می‌شود.
پرسلن وفلز
نوع دیگری از ترمیم غیر مستقیم است که خیلی قوی با دوام بوده و در روکش یا بریج بکار می‌رود. این نوع ترمیم قویتر از پرسلن به تنهایی است. بخش بسياري از دندان می بایست تراش داده شود تا این نوع ترمیم روی آن تطابق یابد. گرچه بسیار زیاد مقاوم به سایش می‌باشند، ترمیمهای پرسلن چنانچه سطح خشن داشته باشند، سبب سایش دندانهای طبیعی مقابل می‌گردند. ممکن است در ابتدای جایگذاری ترمیم کمی حساسیت به سرما یا گرما وجود داشته باشد. اکثرا بیماران مشکلی با این نوع ترمیم ندارند، گرچه تعداد کمی نسبت به گاهي انواع فلز استفاده شده در ترمیم، حساسیت و آلرژی نشان داده‌اند.
آلیاژ طلا
آلیاژ طلا، حاوی طلا، مس وبقیه فلزاتی است که ترمیمی قوی بصورت روکش یا بریج را بدست می‌دهد. آنها اکثرا ٌ ً برای اینله، انله، روکش بریجهای ثابت استفاده می‌شوند. زیاد مقاوم به خوردگی تیرگی رنگ هستند . پایداری بالایی به شکستن و سائیدگی دارند این امر سبب می‌گردد که دندانپزشک، حداقل میزان ساختمان دندان را حین تراش بردارد. آلیاژهای طلا مشکلی برای دندانهای مقابل ایجاد نکرده بخوب ی بوسیله بیماران تحمل می‌شوند. گرچه رنگ فلزی آنها شبیه نمای دندان طبیعی نیست.
آلیاژ فلزی
آلیاژهای فلزی غیر قیمتی به رنگ نقره می باشند و در روکش، بریج ثابت و دنچر پارسیل استفاده می‌شوند. آنها نسبت به خوردگی تیرگی رنگ بسیار زیاد مقاومند پایداری بالایی به شکستگی و سایش دارند. رنگ فلزی آنها نمای دندان طبیعی را ندارد. بعضی بیماران احتمال دارد نسبت به فلزات، واکنش آلرژیک نشان دهند و در صورت کاربر د آنها ممکن است ابتدائاً حساسیت به سرما گرما وجود داشته باشد.

تشخيص و بيماريهاي دهان
تخصصي در دندانپزشكي است كه به امر تشخيص ناهنجاريها بيماريهاي بافتهاي نرم سخت دهان مي پردازد. اين بيماريها ممكن است ويژه حفره دهان باشد يا بخشي از يك بيماري عمومي كه علايم آن در ناحيه دهان ظهور كرده است.
• آفت كوچك
• گازگرفتگي گونه
• بوي بد دهان
• خشكي دهان
• تغييرات دهاني همراه با افزايش سن
• فلوروزيس
• دندان قروچه (براكسيزم)
• سرطان دهان
آفت كوچك
آفت چيست؟
به زخم هاي عود كننده و دردناك مخاط دهان آفت گفته مي شود. زخم آفتي در چند نوع بزرگ، كوچك و تبخالي شكل وجود دارند و شايع ترين آنها آفت كوچكي مي باشد كه به تعداد ۵-۱ عدد و به قطر كمتر از يك سانتي متر ً ۵-۳ ميلي متر ديده مي شوند. اين زخمها گرد بيضي بوده به رنگ زرد خاكستري با حاشيه قرمز و تا حدي برجسته ديده مي شوند. از نظر محل، بيشتر پارت قدامي حفره دهان مبتلا مي شود مکان شايع آن پشت لبها – مخاط گونه، كف دهان، زير و كناره هاي زبان مي باشد. اين زخم ها كمتر به كام، حلق، لثه چسبيده و روي زبان را مبتلا مي سازند. غالب افراد در زير سن ۴۰ سالگي حداقل يك چند بار به آن مبتلا شده، ولي سن شيوع آن، دهه دوم زندگي مي باشد و زن ها بيشتر از مردان به آن دچار مي شوند. زخم هاي آفتي اکثرا دردناك بوده با ارتباط با غذا نوشيدن مايعات محرك (ترشي و ادويه دار) درد آن تشديد مي گردد. بخصوص اگر زبان گرفتار شده باشد كه در اين صورت علاوه بـر غذا میل کردن ، ممكن است حرف كردن نيز مشكل شود. بيماراني كه مرتبا ً آفت مي زنند حس ي شبيه به سوزن سوزن شدن يا سوزش قبل از ايجاد زخم(اکثرا ٌ ً ۲۴ ساعت قبل) در محل دارند. زخم سريعاً بوجود آمده خود بخود بعد از ۱۰-۷ روز التيام مي يابد و از اثري برجا نمي گذارد. اصلاح ي زخم ها ممكن است همزمان صورت نگيرد. اکثرا ٌ ً بعد از اصلاح ي تا مدتي (گاهاً ۴-۳ هفته) زخمي ايجاد نمي گردد اما در افراد زياد حساس مستعد ممكن است زخم هاي ااما هنوز خوب نشده، زخم هاي ديگري در دهان( ً در جاي ديگر) ديده شوند.
علت ايجاد كننده آفت كوچك چيست؟
بدليل شباهت اين زخم ها به زخم هاي تبخالي همچنين عود آنها سابقاً فكر مي كردند كه ممكن است ويروسي باشند. با نمونه برداري از اين زخم ها ديدن نوع ال فرم استرپتوكوك، احتمـا ل ميكروبي بودن، آن بالا گرفت ولی مشاهده گرديد كه اين ميكروبها در مخاط سالم ديگر زخم هاي دهان نيز ديده مي شوند. امروزه اعتقاد بر اين است كه آفت جزء بيماريهاي سيستم ايمني است. در بيماريهاي سيستم ايمني معرفت بافتهاي آشنا از بيگانه مختل مي گردد. درآفت سلولهاي دفاعي بدن به بخش ي از مخاط دهان حمله ور شده باعث زخمي شدن آن ناحيه مي شوندكه گذرا بوده و خود بخود اصلاح مي يابد.
بعضي از بيماران بعد از مراجعه به دندانپزشكي آفت مي زنند. آيا از وسايل غير استريل مصرف شده است؟
خير، همان گونه ي كه گفته شد علت ايجاد كنندهآفت ميكروب ويروس نمي باشد. عوامل مستعد كننده اي براي ايجاد آفت وجود دارند كه در رابطه با دندانپزشكي مي توان به اضطراب تروما(فشار مختصر ناشي از كنار كشيدن گونه، لب يا زبان توسط آينه رول پنبه و حتي ارتباط مخاط با وسائل دندانپزشكي) اشاره نمود.
عوامل مستعد كننده آفت كدامند؟
در درجه اول اضطراب و هيجانات روحي مي باشد. ديده شده كه در دانش آموزان و دانشجويان به وقت امتحانات ابتلاي آفت بيشتر است و همچنين بسياري از بيماران نيز از بهبود هاي دندانپزشكي، ترس و اضطراب دارند. بعد از ضربه و تروما كه قبلاً ذكر گرديد، اختلالات هورموني نيز در ظهور آفت نقش دارند. در خانم ها ۵-۳ روز مانده به قاعدگي، آفت بيشتر ديده مي ِود در زمان حاملگي اکثرا ٌ ً زخم هاي آفتي مشاهده نمي شوند. آفت در افراد حساس و آلرژيك نيز بيشتر ديده مي شود. در افرادي كه حاسيت به بعضي از مواد دارند ابتلاي آفت بيشتر است. بعضي از مواد غذايي مثل گردو، فندق، پسته، پنير و بادنجان ميزان شيوع آفت را بالا مي برند. كمبود آهن و اسيد فوليك ويتامين B2 نيز از عوامل مستعد كننده مي باشد.
بهبود آفت چيست؟
آفت خودبخود التيام مي يابد و ً نيازي به بهبود ندارد. درآفت اگر بهبود ي ضروری شود اکثرا ً علامتي بوده به دو منظور زير خواهد بود:
۱ – كاستن از درد و التهاب و اضطراب
۲ – جلوگيري از اضافه شدن عفو نت ثانويه به آن توصيه مي گردد، افرادي كه مرتباً به تعداد زياد آفت مي زنند يا آفت آنها بزرگ بوده و التيام در مدتي زياد طولاني صورت مي پذيرد، جهت شناسايي علت و بيماريهاي زمينه اي مستعد كننده تحت معاينات و آزمايشات كامل تري قرار گيرند.

گازگرفتگي گونه
يك عادت شايع در بين افراد است كه در هرسني ديده مي‌شود. گاز گرفتن گونه در مخاط داخـل دهان در ناحيه تحت آسيب، ايجاد تغييراتي مي‌نمايد پلاكهاي سفيد رنگ كمي برجسته‌اي بطور وسیع و انتشار ناحيه را مي‌پوشاند. تداوم عمل گاز گرفتن گونه ممكن است منجر به مركزي و نهايتاً ايجاد زخم در ناحيه شود. ضايعه ممكن است يكطرفه دو طرفه باشد. در زنان و هم در مردان بطور يكسان ديده مي‌شود اکثرا ٌ ً حاكي از يك عادت عصبي است. گرچه تمايلي به بدخيمي در اين ضايعه وجود ندارد، بيمار بايد از تغييرات درون دهان خود آگاه باشد ابه احتمال زیاد ل وجود عفو نت قارچي در اين ناحيه رد شود. بهبود خاصي احتياج ندارد، اما بهر حال خوبتر است بيمار تشويق شود تااين عادت را ترك كند..
گاز گرفتگي زبان گونه در كودكان بعد از انجام بهبود هاي دندانپزشكي توام با بي‌حسي.
والدين كودكاني كه در مطب دندانپزشكي بي‌حسي موضعي دريافت مي‌دارند، بايد آگاه باشند كه بافت نرم در ناحيه تزريق، براي يك ساعت بيشتر بي‌حس خواهد بود. اين كودكان بايد به دقت تحت نظر باشند تا نتوانند سهواً و عمداً اين بافت را گاز بگيرند. كودكاني كه بي‌حسي فك پايين را جهت اعمال ترميمي معمولي دريافت مي دارند، ممكن است لب، زبان سطح داخـل گونه را گاز بگيرند. گاهي اوقات والدين يك يا دو ساعت بعد از ملاقات دندانپزشكي به مطب تلفن مي‌كنند تا آسيب وارده به مخاط دهان كودكشان را اظهار دارند. اگر اين حادثه در طي ملاقات دندانپزشكي روي داده باشد، والدين ممكن است شگفت زده شوند. در تمام موارد كودك ناحيه را جويده است و در نتيجه ۲۴ ساعت بعد در محل زخمي وجود خواهد داشت. ً والدين تصور مي‌كنند كه علت اين زخم، ظهور عفو نت ناشي از كار دندانپزشك و يا وسايل غير استريل مطب است كه كاملاً غلط است فقط نتيجه عدم مراقبت از كودك در بي‌حس بودن لب زبان، بعد از بهبود دندانپزشكي مي‌باشد. با اين حال، كودك بايد در ۲۴ ساعت اول ديده شود. دهانشويه آب نمك وسرم در تميز نگهداشتن ناحيه کمک خواهدكرد.

بوي بد دهان
بسياري از افراد از بوي بد دهان رنج برده از نظر روحي اجتماعي داراي مشكلاتي مي‌باشند. عوامل متعددي در ايجاد بوي بد دهان نقش دارند كه به علت كثرت اين عوامل پيدا كردن علت واقعي بوي بد دهان مشكل گاهاً غير عملي مي‌باشد.
علت بوي بد دهان يا خارج دهاني و يا درون دهاني.
عمده‌ترين علل غيردهاني عبارتند از:
– بيماريهاي دستگاه تنفسي حاوی : بيماريهاي سينوس ـ مخاط بيني، ناي و ريه‌ها.
– بيماريهاي دستگاه گوارش، گرسنگي معده خالي و بوي ناشي از خوراكي‌ها، داروها مشروبات.
– اختلالات غده ها مترشحه داخلي در مواقع حاملگي، قاعدگي، يائسگي، بلوغ ديابت.
– مسموميت ها كمبود بعضي از ويتامين‌ها.
– سن جنس.
بوي دهان در نوزادان اکثرا ً مطبوع بوده با درآمدن دندانها و مصرف از مواد غذايي متنوع گاهاً نامطبوع مي‌گردد. با پيشرفت سن بخصوص در وقت پيري بوي دهان نامطبوع‌تر ميگردد كه شدت آن در بانوان بيشتر است. در گرسنگي خالي ماندن معده، گازهاي بد بوي روده از دهان متصاعد شده باعث بوي بدي مي‌گردد كه با شستن دهان از بين نمي‌رود. همچنين نوع ميكروبهايي كه در معده بطور طبيعي وجود دارند در ايجاد بو، موثر ند. در بيماري ديابت بوي استن از دهان استشمام مي‌گردد. در مواقع بالا رفتن اسيد اوريك و اورمي نيز بوي بد احساس مي‌گردد. به علت افسردگي عوامل ايجاد كننده بوي بد دهان بطور اختصار علل داخـل دهاني آن توضيح داده مي‌شود. عدم رعايت بهداشت دهان باعث مي‌شودكه باقيمانده مواد غذايي بين دندانها گير كرده بر اثر فعالی ت ميكروبي تخمير تجزيه شده و سبب بوي بد دهان گردد. در ايجاد گير غذايي به اضافه عدم رعايت بهداشت دهان وجود حفرات پوسيدگي، مرتب نبودن دندانها نيز نقش دارد. پوسيدگي چنانچه متوقف يا معالجه نشود به پالپ دندان ( نسج نرم وسط دندان و در اصطلاح عاميانه عصب دندان) رسيده باعث عفو نت آنجا توسط ميكروبها شده بوي بد متعفني استشمام مي‌گردد. بين لبه آزاد لثه دندان شياري به عمق ۱-۰/۵ ميلي‌متر بنام شيار لثه‌اي وجود دارد. در مواقع ابتلا به بيماريهاي لثه (پيوره)عمق اين شيار زياد شده به آن پاكت (Pocket) گفته مي‌شود. اين پاكت محل مناسبي جهت رشد و فعالی ت ميكروبي بوده ايجاد چرك و بوي بد مي‌كند. جرم دنداني به علت خلل و فرجي كه دارد نيز، محل مناسبي براي تجمع فعالی ت ميكروبي بوده ممكن است بوي بد دهان را باعث شود يا تشديد نمايد. نوع ميكروبهايي كه بطور طبيعي در حفره دهان زندگي مي‌كنند و همچنين كاهش ترشح بزاق و غليظ بودن آن در ايجاد بوي بد دهان ممكن است دخيل باشند. ترميم‌ها و پروتزهاي قديمي غلط نيز به علت گير غذايي مي‌توانند ايجاد بوي نامطبوع نمايند. به اضافه عفو نت‌هاي دندان و مخاط دهان عفو نتهاي لوزه در ايجاد بوي بد دهان نقش دارند. بهبود بوي بد دهان شناسائي علت بوجود آورنده و حذف آن مي‌باشد. در دندانپزشكي رعايت موارد بهداشت دهان دندان و حذف علت ايجاد كننده بسيار مورد توجه مي‌باشد.
هرچه شما مي خوريد، برهواي بازدم شما تأثير مي گذارد. غذاهاي خاصي مثل سير و پياز باعث بوي بد معین ي در تنفس شخص مي شود. وقتي غذا جذب سيستم گردش خون گرديد، به ريه ها منتقل مي شود، جايي كه دفع تنفسي انجام مي شود. مسواك زدن – نخ كشيدن و استفاده از دهانشويه فقط بطور مزمان بو را از بين مي برد. بوها تا خذف كامل غذا از بدن وجود دارند. افراد تحت رژيم هاي غذايي ممكن است به دليل دفعات كمتر تغذيه دچار بوي بد دهان شوند. اگر شما بطور هـر روز مسواك نخ دندان استفاده نمي كنيد، ذرات غذايي باقيمانده در دهان باعث تجمع باكتريها شده سبب بوي بد دهان مي شود. غذايي كه بين دندانها، روي زبان اطراف لثه جمع مي شود، فاسد شده بوي بدي از خود به جا مي گذارد. دندانهاي مصنوعي كه ببهتر ي تميز نشده باشند نيز به دليل تجمع ذرات غذا باكتريها ايجاد بوي نامطبوع مي نمايند. يكي از علائم هشدار دهنده بيماري پريودنتال(لثه) بوي بد دهان بطور مستمر يا احساس طعم بد در دهان مي باشد. بيماري پريودنتال توسط پلاك دنداني ايجاد ميشود.پلاك دنداني لايه بيرنگ چسبنده اي است كه باكتريها بطور همیشگـی روي دندانها تشكيل مي دهند. باكتريها، سمومي ايجاد مي كنند كه باعث تحريك لثه ها مي شود. در وهله پيشرفته بيماري، لثه ها، استخوان ساير ساختارهايي كه از دندانها حمايت مي كنند، آسيب مي بينند. با چك آپ و معاينات مرتب دندانپزشكي، دندانپزشك مي تواند سريعاً بيماري پريودنتال را تشخيص داده بهبود نمايد. بوي بد دهان بواسطة خشكي دهان(گزروستومي) نيز ايجاد ميشود كه حالتي است كه جريان بزاق در دهان كاهش يافته است. بزاق جهت تميز كردن دهان و برداشت ذرات مولد بوي بد ضروري است.خشكي دهان به دلايل مختلفي ايجاد مي شود. مصرف بعضي داروها، مشكلات غده ها بزاقي تنفس دائمی از دهان. اگر شما از خشكي دهان رنج مي بريد، دندانپزشك ممكن است جهت شما بزاق مصنوعي تجويز كند يا پيشنهاد كند كه از شكلاتهاي بدون قند مصرف كنيد ميزان مايعات مصرفي تان را افزايش دهيد. کالاها تنباكو نيز باعث بوي بد دهان، رنگ گرفتن دندانها، كاهش قدرت چشايي تحريك بافتهاي لثه، ميشود. مصرف كنندگان تنباكو از بيماري پريودنتال رنج مي برند بيشتر از سايرين در معرض تهدید سرطان دهان مي باشند. اگر شما تنباكو مصرف مي كنيد، از دندانپزشكتان بخواهيد كه جهت ترك اين عادت به شما یاری كند.
بوي بد دهان ممكن است نشانة يك اختلال پزشكي مثل يك عفو نت موضعي در دستگاه تنفس(بيني، گلو، ريه و راههاي هوايي)، سينوزيت مزمن، ترشحات پشت بيني، برونشيت مزمن، ديابت، اختلالات دستگاه گوارش، بيماري كبد يا كليه باشد. چنانچه از نظر دندانپزشكتان دهان شما سالم است، شما ممكن است جهت تعيين علت بوي بد دهان به يك متخصص يا پزشك خانوادگي ارجاع داده شويد.
حذف بيماري پريودنتال و حفظ تأمين سلامت دهان به نحواحسن جهت كاهش بوي بد دهان ضروري است. به منظور معاينه تميز كردن دندانها بطور حرفه اي، ملاقاتهاي مرتب با دندانپزشك داشته باشيد. چنانچه تصور مي كنيد كه دائماً دچار بوي بد دهان هستيد، ليستي از غذاها داروهايي كه مصرف مي كنيد، تهيه نمائيد. بعضي داروها ممكن است در ايجاد بوهاي دهان نقش داشته باشند. اگر بعد از آخرين ويزيت دندانپزشكي قبلي تاکنون ، بيماري يا جراحي داشته ايد، به دندانپزشكتان اطلاع دهيد. روزي دو بار با يك خمير دندان فلورايددار دندانهايتان را مسواك كنيد تا ذرات غذا و پلاك حذف شود. زبانتان را نيز مسواك كنيد. روزي يكبار با استفاده از نخ دندان يا يك تميز كننده بين دنداني، بين دندانها را تميز كنيد. اگر پروتز متحرك داريد، شبها آنها را از دهان خارج سازيد قبل از مصرف مجدد در صبح روز بعد، آنها را كاملاً تميز نمائيد. دهانشويه ها اکثرا ً اثر طولاني مدتي بر بوي بد دهان ندارند. چنانچه شما مجبور به استفاده مستمر از يك معطر كننده دهان هستيد تا بوي بد دهانتان را پنهان سازيد، به احتمال زیاد ً نزد دندانپزشك برويد. اگر شما نياز بيشتري به كنترل پلاك داشته باشيد، دندانپزشك ممكن است به شما توصيه كند كه از يك دهانشويه ضد ميكروبي ویِژگزینشه استفاده كنيد. يك دهانشويه فلورايد همراه با مسواك نخ دندان، مي تواند مانع پوسيدگي دندان گردد. اگر بوي دهان مربوط به بيماري لثه باشد، دندانپزشك تان ممكن است شما را نزديك کارشناس بيماري هاي لثه، ارجاع دهد. بيماري لثه سبب مي شودكه بافت لثه از دندان جدا شده پاكت ايجاد شود. وقتي اين پاكتها عميق باشد، تنها يك تميز كردن حرفه اي ميتواند باكتريها و پلاك تجمع يافته را حذف نمايد. گاهي بهبود هاي وسيع تري نيز ضروري مي باشد.

خشكي دهان
كاهش جريان بزاق كه منجر به خشكي دهان مي شود، يك مشكل شايع سالمندان است. اين مشكل اکثرا ٌ ً در اثر اختلالات پزشكي خاص بعنوان تاثیر جانبي داروهايي مثل آنتي هيستامين ها، ضد احتقان ها، ضد دردها داروهاي مدر ظهور مي كند. بعضي مشكلات شايع همراه با خشكي دهان عبارتند از : گلو درد دائمي، حس سوزش، مشكلات حرف كردن ، مشكل در بلع، گرفتگي خشكي راههاي هوايي بيني. در صورت عدم بهبود ، خشكي دهان مي تواند دندانهاي شما را دچار آسيب نمايد. در صورت عدم وجود بزاق كافي براي نرم و لزج نمودن سطوح دهان، شستن غذا از دهان خنثي نمودن اسيدهاي حاصل از پلاك ، ميزان پوسيدگي دندانها افزايش مي يابد. به منظور حفظ رطوبت دهان، روشهاي مختلفي را دندانپزشك به شما توصيه خواهد كرد. آدامسها و آب نياتهاي بدون قند جريان بزاق را تحريك نمي نمايند خشكي دهان را با مصرف از بزاق مصنوعي و يا دهانشويه ها مي توان ویرایش بخشيد.
جهت چه من حس خشكي در دهان مي نمايم؟
كاهش جريان بزاق سبب خشكي دهان مي شود اين يك مشكل شايع بين افراد مسن است. اين مسأله به دليل اختلالات پزشكي خاص و گاهي به دليل تاثیر جانبي داروهايي مثل آنتي هيستامين ها، ضداحتقان ها، ضد دردها و داروهاي مدر ايجاد مي شود. مشكلات معمولي همراه با خشكي دهان عبارتند از: گلودرد دائمي، حس سوزش، مشكلات حرف كردن، سختي بلع، خشكي راههاي هوايي بيني. دندانپزشك راههاي مختلفي براي غلبه بر اين وضعيت به شما پيشنهاد خواهد كرد: آب نبات آدامسهاي بدون قند كه جريان بزاق را تحريك مي كنند واستفاده از بزاق مصنوعي دهانشويه ها براي تأمين رطوبت دهان.
تغييرات دهاني همراه با افزايش سن
– آيا از دست رفتن دندانها با گذشت زمان و افزايش سن امري حتمي غير قابل پرهيز است؟
خير، امروزه به دليل پيشرفتهاي علمي تأكيد بر پيشگيري در دندانپزشكي، سالمندان دندانهاي طبيعي خود را به مدت بيشتري حفظ مي كنند. بهداشت دهان بهتر نگهداری هاي دندانپزشكي مرتب در طول زندگي، در هر سني ارزش دارد. با انجام صحيح روشهاي بهداشت دهان در خانه و ملاقات مرتب با دندانپزشك تان شما از مشكلات دنداني جلوگيري کرده پول وقت خود را نيز حفظ كرده ايد. همچنین دندانها لثه تان نيز تا سنين بالا سلامت مي مانند.
– در سن من، آيا ضروری است با مسواك زدن و نخ كشيدن را اذيت كنم؟
مسواك زدن و نخ كشيدن روزانه براي حفظ دندانهاي طبيعي تان در وضعيت مطلوب ضروري است. به ويژه وقتي سن افزايش مي يابد، پلاك ، لايه باكتريايي بيرنگ، چسبنده اي كه باعث پوسيدگي دندان و بيماري لثه (بيماري پريودنتال) مي شود. روي دندانهاي افراد مسن، سريعتر تشكيل مي شود و همين امر احتمـا ل ظهور پوسيدگي دندان و بيماري پريودنتال را افزايش مي بخشد. دندانهايتان را روزي دوبار با يك خمير دندان فلورايددار مسواك بزنيد بين دندانهايتان را روزانه با نخ دندان و يا تميز كننده هاي بين دنداني تميز كنيد. جهت معاينات مرتب تميز كردن دندانهايتان بطور حرفه اي، ملاقات با دندانپزشكتان را فراموش نكنيد.
– آيا افراد بالغ بايد نپرهزینه پوسيدگي باشند؟
پوسيدگي دندانها تنها مشكل كودكان نيست. بالغين در تمام سنين مكن است دچار پوسيدگي دندان شوند. دليل ظهور پوسيدگي در تمام سنين يكسان است. وقتي باكتريهاي پلاك از كربوهيدرات (شكر نشاسته) غذايي استفاده مي كنند، توليد اسيد كرده باعث ظهور پوسيدگي مي شوند. اما وضعيت پوسيدگي با افزايش سن كمي تغيير مي كند. در افراد بالغ، پوسيدگي در اطراف پركردگي هاي قديمي رخ مي دهد. پوسيدگي ريشه دندان نيز در بين افراد مسن شايع تر است. وقتي لثه ها تحليل مي رود، سطوح نرم تر ريشه به فضاي دهان راه مي يابند پوسيدگي روي آن زياد آسان تر از ميناي دندان ايجاد مي شود. پوسيدگي دندان در سنين بالا به دليل خشكي دهان نيز تشديد مي شود. وقتي ميزان بزاق بطور چشم گيري كاهش يابد، اين وضعيت رخ مي دهد و اکثرا ناشي از مصرف داروهايي مثل: آنتي هيستامين ها، داروهاي ضد فشار خون داروهاي ضدافسردگي و يا ناشي از بهبود با اشعه(راديوتراپي) در ناحيه سر يا گردن مي باشد. چنانچه اين مشكل تداوم يابد، باعث ظهور پوسيدگي هاي وسيعي در دندانها مي شود كه سريعاً پيشرونده می باشند . اگر شما چنين مشكلي داريد، با دندانپزشكتان مشورت كنيد تا جهت شما بزاق مصنوعي و يا محصولات حاوي فلورايد را براي پيشگيري از پوسيدگي تجويز نمايد.
– بيماري لثه دليل عمده از دست رفتن دندان در بالغين است. من در اين مورد چه مي توانم انجام دهم؟
بيماري لثه(بيماري پريودنتال) اکثرا به آهستگي پيشرفت مي نمايد و بدون درد است و به همين دليل در بين افراد مسن شايع تر است. هرچه به مدت بيشتري بيماري تشخيص داده نشده كنترل نشده باقي بماند، زیان بيشتري به لثه ها و ساير بافتهاي نگهدارنده دندانها وارد مي سازد. گرچه علت بيماري پريودنتال، پلاك است ولی ساير عوامل مي توانند شدت آن را افزايش بخشند. غذاي باقيمانده بين دندانها، سيگار كشيدن، مصرف از تنباكوي بدون دود، دندانهاي نامنظم، بريج ها پروتزهاي پارسيل نا مناسب، رژيم هاي غذايي نا صحيح و حاوي مواد مغذي كم بيماري سيستميك مثل كم خوني از عبارت اين عوامل هستند . بيماري لثه در مراحل اوليه، برگشت پذير است. در موارد پيشرفته ممكن است نياز به جراحي وجود داشته باشد. در صورت مشاهده هريك از علائم زير سريعاً به دندانپزشك تان مراجعه كنيد: خونريزي از لثه زمان مسواك زدن، لثه هاي قرمز، حساس متورم، جدا شدن لثه از دندانها، خروج چرك از حدفاصل لثه و دندانها وقتي كه لثه فشار داده مي شود، دندان لق ايجاد فاصله بين دندانها، هرگونه تغيير در وضعيت جفت شدن دندانها با هم، هرگونه تغيير در وضعيت پروتز پارسيل شما، بوي بد طعم بد دهان بطور دائمي.
پروتزهاي من به راحتي قبل نيستند، قبل از مراجعه به دندانپزشك، آيا مي توانم مواد مختلفي را آزمايش كنم تا وضعيت آنها خوبتر شود؟
اگر پروتزها به درستي نگهداري شوند، شكل آنها تغيير نمي كند. آنها ممكن است به دليل تغييرات طبيعي لثه ها و استخوان لق شوند كه اين به دليل تحليل رفتن تجمیع استخوان فك لثه ها مي باشد. چنانچه پروتز شما به درستي در دهانتان قرار نمي گيرد، هرچه سريعتر به دندانپزشك تان مراجعه كنيد تا تنظيم هاي ضروری انجام شود. دستکاری شما به پروتز آسيب رسانده آن را غير قابل تعمير مي سازد. پروتزهاي نا مناسب كه در خانه تعمير مي شوند، لثه، زبان و گونه ها را تحريك مي كند. در موارد اورژانس، چسب هاي پروتز، آنها را تا مراجعه شما به دندانپزشك، سرجاي خود نگهميدارد. چنانچه پروتز شما لق شده است از دندانپزشك تان بخواهيد آن را بررسي كند.
– در حال حاضر كه من از پروتز كامل مصرف مي كنم، آيا ً ضروری است مثل قبل بطور مرتب نزد دندانپزشك بروم؟
بله، دندانپزشك دهان شما را معاينه مي كند تا هرگونه مشكلي را در لثه ها، زبان مفصل فك تشخيص دهد. همچنین از لحاظ سرطان دهان، وضعيت دهان را بررسي مي كند. به دلايل بسياري، افراد مسن بيشتر در معرض بيماريهاي دهان از عبارت سرطان دهان می باشند . ۹۵ درصد سرطانها در افراد بالاي ۴۰ سال ديده مي شود. اما تعداد بسياري از اين سرطانها چنانچه زود تشخيص داده شوند،قابل بهبود مي باشند. بافتهاي دهان نيز به منظور تشخيص علائم ساير بيماريها كه اولين علامت ظهور آن مي تواند در دهان باشد، معاينه و بررسي شوند.
– من در جويدن و بلع بعضي غذاها مشكل دارم، آيا ً لازم است من همان غذاها را با همان تنوعي كه قبلاً مصرف مي كردم(در سنين جوان تر)، اکنون نيز مصرف نمايم؟
حفظ يك رژيم غذايي صحيح براي هر شخصي اعم از پير جوان ضروري است. بعضي افراد مسن به دليل مشكل در جويدن يا بلع از مصرف بعضي غذاها مثل گوشتها، سبزيجات خام ميوه هاي تازه خودداري مي كنند. اين مشكلات ممكن است به دليل دندانهاي دردناك، پروتزهاي نا مناسب، خشكبي دهان يا ظهور تغييراتي در عضلات صورت باشد. بعضي ديگر از افراد به دليل بيماري خاص يا مصرف داروهاي خاصي، احساس تغيير در حس چشايي مي نمايند. به دلايل فوق رژيم غذايي افراد مسن اکثرا دچار كمبود كلسيم، پروتئين ساير مواد غذايي ضروري جهت سلامت كلي بدن سلامت دندانها است. شما لازم است رژيم غذايي متعادل ي حاوی هر ۵ گروه غذايي- شير و کالاها لبني، نان غلات، گوشت ها و حبوبات، ميوه ها سبزيجات داشته باشيد. شما ممكن است نياز به يك مكمل مولتي ويتامين يا مواد معدني داشته باشيد، اما پزشك خودتان نباشيد. اين مكمل ها را بعد از مشورت با پزشكتان استفاده نمائيد.
من جهت رفتن نزد دندانپزشك اضطراب دارم، ميدانم كه ضروری است بروم، اما نمي دانم در اين مورد چه ميتوانم انجام دهم؟
اضطراب در مورد بهبود هاي دندانپزشكي غير معمول نيست. افراد در هر سني آن را تجربه مي كنند. بيماران مسن تر ممكن است كمتر قادر باشند براضطراب غلبه كنند كه ممكن است اين امر به دليل وضعيتهاي ویِژگزینشه جسمي آنان مثل كاهش بينايي يا شنوايي باشد. حرف با دندانپزشك يك جنبه با اهمیت زیاد داشتن يك ملاقات دندانپزشكي آسان مي باشد. شما بايد حس اتتان را با دندانپزشك و پرسنل مطب در ميان بگذاريد. اجازه دهيد آنها بدانند كه شما مضطرب هستيد تا بهبود شما را مطابق با وضعيت روحي شما به انجام برسانند. تكنيكهاي بهبود ي رفتاري جديد ارتباط با روانشناسي سبب پيشرفت در زمينه كنترل اضطراب و درد بيماران دندانپزشكي گرديده است.
– من در حال حاضر دارويي استفاده مي كنم كه پزشكم براي من تجويز كرده است. آيا مصرف اين دارو بر بهبود دندانپزشكي من تأثيري مي گذارد؟
وقتي دندانپزشك راجع به تاريخچة پزشكي شما سؤال مي كند، سعي كنيد كاملترين اطلاعات را درمورد وضعيت سلامت ي خود به او بدهيد. چنانچه شما اخيراً در بيمارستان بستري شده ايد يا عمل جراحي داشته ايد، يا اخيراً مريض بوده ايد، دندانپزشك را در جريان قرار دهيد. به دندانپزشك نام دارو ميزان مصرف و دفعات استفاده آن را بگوئيد نام پزشكي كه آن دارو را براي شما تجويز كرده نيز ذكر كنيد. چنانچه دارو را خودتان از داروخانه تهيه كرده مصرف مي كنيد به دندانپزشك اطلاع دهيد. هرگونه تغيير در وضعيت سلامت ي يا مصرف داروهاي را به دندانپزشك تان اطلاع دهيد. اين اطلاعات به وي یاری مي كند تا بي خطرترين موثر ترين بهبود را جهت شما انتخاب نمايد.
– من شنيده ام كه ايمپلنت مي تواند جايگزين دنچر(دندان مصنوعي) شود. چه چيزي لازم است درباره آن بدانم؟
ايمپلنت هاي دنداني راه حل مناسبي جهت بيماراني است كه با دنچرهاي معمولي، نيازشان برطرف نمي شود و از نظر كاركردي مشكل دارند. گرچه هر بيماري كانديداي خوب ي جهت ايمپلنت نمي باشد،تصميم گيري در اين مورد، بايد به بعد از معاينه كامل توسط دندانپزشك بحث در مورد مزاياي نسبي و خطرات ابه احتمال زیاد لي عمل قرار دادن ايمپلنت موكول شود. در مورد مناسب بودن يا نبودن ايمپلنت براي شما، با دندانپزشكتان مشورت كنيد.
– شنيده ام شيوه هاي زيبايي جديدي هستند كه لبخند نماي دندانها را زيباتر مي سازد. آيا آنها جهت افراد مسن مناسبند؟
افراد مسن از بسياري از اين روشها براي زيبايي لبخند دندانهاي مي توانند بهره ببرند. دندانپزشك روشهاي بهبود ي مناسب شما را جهت تان شرح خواهد داد. بخشي از وهله مسن شدن قبول افزايش سن و داشتن انتظارات منطقي در مورد بازبینی ظاهر مي باشد. بهبود دندانپزشكي براي افراد مسن مي تواند راهي مناسب جهت تأمين سلامت و داشتن احساس ي خوب نسبت به خود باشد. دهان دندان ما نقش زياد مهمي در تكامل رواني حس ما در طول زندگي دارند. دندانپزشكي مدرن، روشهاي وسیع متعددي را جهت تأمين زيبايي افراد در كليه سنين ارائه داد ه است. راههاي زيبايي همراه با بهداشت دهان بهتر ملاقاتهاي مرتب با دندانپزشك مي تواند به بازبینی ظاهر لبخند شما کمک كند.
– چرا دندانهاي من تيره تر بنظر مي رسند؟
اين امر به دليل تشكيل سريع تر و با مقادير بالاتر پلاك، لايه باكتريايي چسبنده و بيرنگ مي باشد. تغيير در عاج، بافت شبه استخواني زير ميناي دندان نيز ممكن است باعث شود، دندانهاي شما تيره تر بنظر آيند.
– چرا من به تدريج حس چشايي ام را از دست مي دهم؟
شما ممكن است دريابيد كه به دليل تغيير در حس چشايي، اشتهايتان كاهش يافته است. عوامل متعددي باعث اين امر مي شود. به اضافه كاهش حس چشايي بويايي به دليل افزايش سن، بيماريهاي خاص، داروها دنچرها مي توانند در كاهش حس چشايي شما دخيل باشند.

فلوروزيس
يك كودك در طي سالياني كه دندانها تشكيل مي شوند و تكامل مي يابند چنانچه فلورايد زيادي دريافت كرده باشد ممكن است دچار نقصي در ميناي دندان شود كه فلوروزيس ناميده مي شود. استفاده میزان زياد فلورايد خوراكي مي تواند روي ميناي دندان ايجاد نقص و آسيب نمايد.
چگونه فلوروزيس مينا مي تواند ايجاد نگراني كند؟
نماي فلوروزيس در افراد مختلف مفرق است ممكن است بصورت تغيير رنگ يا لكه هاي قهوه اي رنگ و نواقص مينايي ظاهر شود. مينا ممكن است حفره حفره، خشن ناصاف شود تميز كردنش مشكل شود. در موارد خفيف يكسري لكه هاي سفيد رنگ كوچك كه قابل توجه نمي باشد ديده مي شود.
چگونه كودكي مبتلا به فلوروزيس ميناي مي شود؟
با میل کردن مقادير زياد از میزان فلورايد با توجه به سن و وزن كودك در طي سالياني كه دندانها تشكيل تكامل مي يابند ممكن است فلوروزيس ايجاد شود. مصرف اضافي فلورايد ممكن است به طرق مختلف اتفاق بيفتد: نخست اينكه، آب شرب شهر داراي فلورايد باشد يعني فلورايد به آن افزوده شده باشد كودك نيز فرآورده فلورايدي مصرف كند. سوم اينكه، كودكان ممكن است میزان زيادي خمير دندان فلورايدي استفاده كرده و آن را به وقت مسواك زدن ببلعند.
چگونه مي توان از فلوروزيس جلوگيري كرد؟
قدم اول، مشاوره با دندانپزشك اطفال مي باشد. وي از میزان فلورايد آب آشاميدني مطلع بوده و در صورتيكه بچه اي نياز به فلورايد اضافي داشته باشد میزان شیوه مصرف را تعيين مي كند. قدم دوم، مشاهده میزان استفاده خمير دندان مي باشد. كلاً میزان كمي خمير دندان بايد بر مسواك گذاشته شود. به بچه ياد بدهيد كه خمير دندان را نخورد بعد از شستن دندانها آب دهان را بيرون بريزد.
با اين اوصاف آيا بايد مصرف فلورايد را كنار گذاشت؟
خير، فلورايد از پوسيدگي دندان جلوگيري مي كند و نقش مهمي جهت داشتن دندانهاي سالم بالتبع داشتن لبخندي پر نشاط براي تمام لحظات عمر ايفا مي كند. كودك بايدفلورايد را مصرف كند،اما نه به میزان خيلي زياد. با یاری دندانپزشكان فلورايد را مي توان به قدر كافي با خيال آسان استفاده كرد.
آيا فلوروزيس قابل معالجه مي باشد؟
فلورايد جزئي از تركيب دندان مي باشد نمي توان آن را برداشت اما چنانچه اثر فلورويس بر دندانهابزرگ چشـم گير باشد ميتوان بهبود هاي ویِژگزینشه دندانپزشكي ترميمي زيبايي آنها را ویرایش نمود. اگر كودك شما از فلوروزيس رنج مي برد دندانپزشك اطفال ميتواند در مورد راههاي دندانپزشكي كه به کمک آن شانس اينكه لبخند و اعتماد بنفس از دست رفته، به كودك شما بازگردانيده شود را به شما توضيح داده و يا كار نمايد.

دندان قروچه (براكسيزم)
اگر شما دندانهايتان را بهم بسائيد يا فكهايتان را بهم فشار دهيد، اين كار دندان قروچه ناميده مي شود كه اکثرا زمان خواب رخ مي دهد علاوه بـر اضطراب و اضطراب بواسطه خواب، جفت شدن غير طبيعي دندانها شكستن از دست رفتن دندانها را بدنبال دارد.
علائم آن عبارتند از: درد در فك و يا داشتن سردرد هاي مبهم مي باشد حتي ممكن است به علت سايش شديد، دندانها دردناك و يا لق باشند، در حدي كه حتي منجر به ظهور شكستگي آنها گردد.
براي حفاظت دندانهاي شما در طول خواب، دندانپزشك مي تواند براي شما يك محافظ دهاني بسازد.
چنانچه اضطراب علت اصلي آن مي باشد، لازم است تا راهي براي ريلكس شدن خود بيابيد. بهبود هاي فيزيكي، شل كننده هاي عضلاني، مشاوره و حتي ورزش ممكن است به شما کمک كند تا از اين فشارهاي رواني رهايي يابيد. گاهي نيز علت دندان قروچه جفت شدن ناصحيح دندانها و وجود نقاط ارتباط مخرب مي باشد، در اين خصوص متخصصين پروتز با تولید و ساخت پلاكهاي خاص، قادر به بهبود شما مي باشند.

سرطان دهان
ارزش تشخيص زودرس:
امروزه تشخيص اوليه و زودرس سرطان دهان خيلي آسان تر از قدیم است. از طرفي تشخيص سرطان در مراحل اوليه يعني زمانيكه شانس اصلاح ي بيمار بالاست. ميزان مرگ مير در اثر سرطانهاي دهاني بيش از ساير سرطانهاي ناحيه سر گردن يا سرطانهاي پوست اين ناحيه مي باشد، بطوريكه تقريباً فقط نيمي از بيماران دچار سرطان دهان بيش از ۵ سال عمر مي كنند.
آنچه شما بايد درباره سرطان بدانيد:
– شروع آن اکثرا به صورت ظهور يك ضايعه و يا يك قسمت سفيد قرمز رنگ است كه در هر نقطه دهان ممكن است ديده شود.
– اکثرا در افرادي اتفاق مي افتد كه از اشكال مختلف تنباكو استفاده مي كنند. استفاده توأم از الكل و سيگار تهدید ابتلا را به شدت افزايش مي دهد.
– در حال حاضر بيش از ۲۵% موارد ابتلا در افرادي ديده مي شود كه فقط سيگار مي كشند ساير عوامل مستعد كننده در آنها ديده نمي شود.
معاينه منظم بسيار حائز اهميت است:
معاينه منظم پريوديك دهان و دندان براي تشخيص زودرس ضايعات سرطاني پيش سرطاني زياد ضروري است. زيرا ممكن است اين ضايعات در مراحل اوليه زياد كوچك و غير قابل توجه باشند، اما فوق العاده خطرناكند.
در طي معاينات اوليه چه موارد ي مشاهده مي شود؟
دندانپزشك شما ابتدا بايد دهان شما را به دقت معاينه كند. در حدود ۱۰% از معاينات دهاني ضايعات كوچك، كسطح، سفيد و بدون درد ديده ميشود. اما اين ضايعات خطرساز نيستند اما به هر حال بعضي از آنها ممكن است ضايعه سرطاني باشند. اکثرا ً ضايعات خطرناك در معاينه از ضايعات بي ضرر تشخيص داده مي شوند، هرچند بهترينروش انجام آزمايش بر روي اين ضايعات است. در صورتيكه شما يك زخم بر روي مخاط دهان (به همراه يكي از عوامل مستعد كننده) داشته باشيد، دندانپزشك آنرا بهبود مي كند و از شما مي خواهد جهت معاينه مجدد مراجعه كنيد. اکثرا ً چنانچه دندانپزشك به يك ضايعه برخورد كند كه به نظر بي ضرر مي رسد و علت واضح معین ي ندارد، از لحاظ سطحي آن زخم يك نمونه بافتي تهيه ميكند كه تهيه آن دردناك نيست. در صورتيكه اين نمونه حاوي سلولهاي مشكوك باشد، بايد ساير مراحل تشخيص طي شود. اما در صورتيكه ضايعه از نظر دندانپزشك مشكوك به ضايعه سرطاني باشد، تحت بي حسي موضعي نمونه بافتي از مناطق عمقي تر ضايعه تهيه مي شود تا بررسي دقيق تري انجام شود.
از خود حفاظت كنيد ؛ علائم اوليه و زودرس را بشناسيد و بطور مرتب به دندانپزشك مراجعه كنيد؛
* « سرطانهاي دندان ابتدا اکثرا به صورت لكه هاي قرمز سفيد كوچك يا بصورت زخم در هر ناحيه از دهان ظاهر مي شوند».

ساير علائم سرطانهاي دهان عبارتند از:
– زخمي كه به آساني دچار خونريزي مي شود و ویرایش پيدا نمي كند.
– تغيير رنگ بافت مخاطي دهان.
– وجود يك لكه ضخيم و برجسته با سطح زبر كه شبيه به دمل است.
– درد، حساسيت يا بي حسي در هر ناحيه از دهان يا در ناحيه لبها. بياد داشته باشيد كه بايدبطور منظم به دندانپزشك مراجعه كنيد، زيرا در بسياري از مناطق دهان خودتان قادر به مشاهده اين ضايعات نيستند. چنانچه يكي از علائم فوق را در مشاهده كرديد، بدون معطلي به دندانپزشك مراجعه كنيد. دندانپزشك شما مهارت وسائل ضروری را دارد تا وجود ضايعات سرطاني و پيش سرطاني را در دهان شما تشخيص دهد. شما با کمک دندانپزشك خود مي توانيد با سرطان دهان بجنگيد در مساوی آن پيروز شويد.
آنچه ضروری است درمورد بهبود سرطان دهان بدانيد:
بطور مبوسیله در حدود يك سوم بيماران مبتلا به سرطان متعاقب بهبود بيماري دچار عوارض دهاني مي شوند. به همين دليل بيماران سرطاني بايد قبل در حين بهبود سرطان تحت معاينه دندانپزشكي قرار گيرند تا از سلامت دندانها و مخاط دهان مطمئن شوند تا به اين ترتيب ميزان عوارض دنداني دهاني در آنها به حداقل برسد. بعنوان مثال اکثرا ٌ افراديكه تحت راديوتراپي در ناحيه سر و گردن قرار مي گيرند، دچار عوارضي از قبيل خشكي دهان، حساسيت مخاطي، حساسيت دندانها، پوسيدگي وسيع دنداني مشكل در حين بلع مي شوند.
شيمي بهبود ي نيز تأثيرات معین و واضح بر روي مخاط دهان و دندانها دارد. به دليل جلوگيري از ظهور اين مشكلات يا حداقل كاهش ميزان صدمات وارد به دهان و دندان دندانپزشك سرطان شناس بايد قبل و در حين بهبود با يكديگر همکاری نزديك داشته باشند. در طي مدت زماني كه شما تحت بهبود سرطان ناحيه سر گردن مي باشيد، بايد دندانهاي خود را حداقل دوبار در روز با احتياط مسواك بزنيد، مگر اينكه دندانپزشك به شماروش ديگري پيشنهاد كند. ممكن است دندانپزشك علاوه بـر مسواك هـر روز استفاده از دهانشويه را هم تجويز كند. در صورتيكه شما دچار عارضه خشكي دهان بشويد، دندانپزشك بادي جايگزيني براي بزاق دهان به شما معرفي كند مانند بزاق مصنوعي.
استفاده از فلورايد روشي است كه جهت كم كردن پوسيدگي دندانها مورد مصرف قرار مي گيرد. به دليل اينكه ظهور عفو نتهاي دهاني ممكن است سبب ايجاد گرفتاري جدي جهت شما شود. در صورت ظهور اين عفو نتها بايد بلافاصله به دندانپزشك و يا پزشك خود مراجعه نمائيد.

حقايقي درمورد سرطانهاي دهاني
* مصرف سيگار همراه با مصرف زياد الكل از مهمترين عوامل مستعد كننده سرطانهاي دهان مي باشند.
* ظهور سرطانهاي دهاني در افراد بالاي ۴۰ سال به مراتب بيش از افراد زير ۴۰ سال مي باشد.
* مطالعات نشان مي دهند مصرف ميوه و سبزيجات به میزان زياد ابه احتمال زیاد لاً از رشد و نمو ضايعات سرطاني جلوگيري ميكند.
* سرطانهاي دهان ممكن است بر روي هر كدام از نواحي دهان مشاهده شوند، از عبارت : لثه ها، مخاط گونه، زبان، كام نرم سخت.

اندودنتیکس«تخصص بهبود ریشه دندان»
‌دندان مرکب از یک ساختمان سختی است که بافت نرم زنده ای را احاطه کرده است. این پارت نرم مرکزی، پالپ (دراصطلاح عامیانه، عصب) نام دارد که حاوی سلولها، عروق خونی اعصاب است .
● تعریف اندو یا اندودونتیکس؟
‌دندان مرکب از یک ساختمان سختی است که بافت نرم زنده ای را احاطه کرده است. این پارت نرم مرکزی، پالپ (دراصطلاح عامیانه، عصب) نام دارد که حاوی سلولها، عروق خونی اعصاب است . اندودونتیکس شاخه ای از علم دندانپزشکی است که وظیفه تشخیص و بهبود پالپهای آماسی بیمار شده را به عهده دارد.
● چه عواملی سبب آماس بیماری پالپ می گردند؟
‌پوسیدگیهای دندانی چنانچه بهبود نشوند، بعد از تخریب مینا عاج به پالپ رسیده باعث التهاب ناراحتی آن می گردند. همچنین پوسیدگی، عوامل دیگری چون سابقه ضربه ناگهانی به دندان، پرکردگی های عمیق، شکستگی و ترک دندان، تحلیل سایش شدید دندانها و های پیشرفته لثه در ایجاد آماس بیماری پالپ نقش دارند.
● علائم پالپ چیست؟
‌گاهي از علائم پالپ آماسی حاوی درد ادامه داربه زمان آشامیدن مایعات سرد یا گرم، درد بخودی، درد زمان جویدن و یا حتی موقع دراز کشیدن است . گاهي وقتها نیز با توجه به سیر بیماری پالپ، احتمالا بیمار درد نداشته باشد. علائم ظاهری پالپ بیمار شاید وجود پوسیدگی عمیق یا وجود ضایعه در انتهای ریشه، تورم یا تخلیه چرک از دندان و یا انتهای آن باشد.
● خاصیتهای معالجه عصب چیست؟
▪ دندان حفظ می شود.
▪ وجود دندان باعث حفظ استخوان نگهدارنده آن می گردد.
● عوارض عدم بهبود چیست؟
▪ آبسه
▪ درد
▪ عفو نت شدید
▪ نهایتاً از دست دادن دندان خواهد بود.
●بهبود جایگزین چیست؟
‌در بعضی موارد شرایط می توان معالجه ریشه را به اندکی بعد موکول کرد. در موارد ی که دندان کشیده می شود بهبود جایگزینی آنها با دندانهای مصنوعی (پروتز ثابت و یا ایمپلنت) است که به مراتب گرانتر است.
● چند جلسه برای بهبود ریشه دندان ضروری است؟
‌معالجه ریشه اکثر دندانها را می توان در یک جلسه انجام داد ولی بعضی از دندانها شاید به دو یا چند جلسه زمانی نیاز داشته باشند که در این موارد دندانها در انتها جلسات اکثرا ً پانسمان مزمان می گردند.
● موفق یت بهبود چقدر است؟
‌در صورتی که بهبود ریشه بطور کامل و استاندارد انجام شود از خوب یت بالائی برخوردار است.
● چه عواملی باعث عدم خوب یت در بهبود ریشه می گردد؟
‌همچنین اشکالات تکنیکی اتفاقات حین کار، انحنای خیلی ریشه ها، وجود کانالهای جانبی، دفاع بدن … ممکن است معالجه ریشه دندان را بخطر اندازد.
● آیا چنانچه عصب درآورده شود، دندان می میرد؟
‌خیر، دندان بعد از معالجه ریشه(عصب) هنوز زنده می ماند چونکه تغذیه خارجی آن از سمت بافتهای در برگیرنده هنوز ادامه دارد. اما این زنده ماندن به معنای آن نیست که دندان مثل دیگر دندانها به تحریکات گرما ی و الکتریکی جواب مثبت دهد.
● آیا بعد از معالجه ریشه درد وجود دارد؟
‌اکثرا ٌ ً میزان ی درد ناراحتی گذرای خفیف تا مبوسیله به دنبال از بین رفتن بیحسی تا چند روز وجود داشته که با تجویز مسکن های ضد التهاب تسکین می یابد. معمولا ، ناراحتی و درد آنچنان نیست که مانع کار های روزانه شود. در موارد ی که درد خیلی است میتوانید با دندانپزشک معالج ارتباط بگیرید.
● آیا دندان بعد از معالجه ریشه تیره می شود؟
‌سابقاً دندانهایی که بهبود ریشه می شدند به مرور تیره تر می گشتند، ولی امروزه با پیشرفت های تکنیکی احتمـا ل این تغییر رنگ ناچیز بوده اگر اتفاق افتاد، نیز با مصرف از روشهای سفید کردن یا روکش های چینی لامینت می توان با آن مواجهه کرد.
● بعد از بهبود ریشه، تاج دندان چگونه و با چه موادی بایستی ترمیم شود؟
‌روش ترمیم تاج دندان بستگی به نسج باقیمانده دندان مبتلا دارد. در دندانهایی که متحمل نیروهای سنگین جویدن هستند یا پوسیدگی آنها شدید بوده پیشنهاد می گردد که با ترمیم های مطمئن تری چون روکش های فلزی و چینی مرمت شوند.
● جراحی اندودونتیک به مفهوم چه؟
‌در موارد ی که بهبود معالجه ریشه دندان به شکست می انجامد. هنوز می توان دندان را نجات داد. در این موارد بعد از انجام بیحسی، دندانپزشک بافت لثه را به آرامی کنار زده و بافتهای آماسی انتهای ریشه را خارج کرده و یک پرکردگی هم در ته ریشه جهت جلوگیری از عود ضایعه قرار می دهد.
● بعد از انجام بهبود ریشه و ترمیم نهایی آن، آیا اقدام دیگری ضروری است؟
‌ضروری است جهت بررسی خوب یت بهبود در زیاد مدت، ظرف ۶ ماه تا یکسال آینده مجدداً ویزیت بعمل آید. در این ویزیت دندانپزشک موفق یت بهبود ، سلامت انساج لثه ترمیم نهایی را بررسی می نماید .
● مراحل بهبود چگونه است؟
‌بعد از انجام بیحسی(در موارد یکه نیاز باشد)، بهبود حاوی مراحل زیر است:
▪ وهله یک: دستیابی به کانال
▪ وهله دوم: تعیین طول ریشه
▪ وهله سوم: پاک کردن و شکل دادن کانال ها
▪ وهله چهارم: پرکردن کانال
▪ وهله پنجم: ترمیم موقت
▪ وهله ششم: ترمیم دائم
● معالجه ریشه دندان (Root canal Therapy )
‌لابد تمام این ضرب المثل که می گوید:دندانی را که درد می نماید می بایست کشید را شنیده اید. ما هم بسیار زیاد شنیده ایم، ولی باید تذکر داشت که سابقه این ضرب المثل مربوط به زمانی است که علم دندانپزشکی وجود نداشته و افرادی مثل سلمانی ها عهده دار امور دندانپزشکی بودند. دندانپزشکان امروزی نه تنها درد را از بین برده،بلکه باعث تگهداری دندانها در دهان می شوند. از قدیم ای نه چندان دور تا بحال، عامه مردم لفظ عصب کُشی یا عصب کِشی را بجای معالجه ریشه دندان بکار می برند که چندان صحیح نبوده و آنچه که باعث رواج شایع شدن این اصطلاحات شده، تصور مردم با توجه به از بین رفتن درد دندان بدنبال معالجه ریشه است . بخش سخت دندان تشکیل شده از مینا ـ عاج و سمان که بافت نرمی را در داخل وسط دندان بنام پالپ، احاطه کرده اند.
● تعریف Root canal Therapy:
‌این عنوان از سه کلمه Root به معنای ریشه، Canal به معنای مجرا Therapy به مفهوم معالجه تشکیل شده که مفهوم کلی آن معالجه مجرای ریشه دندان است و شاخه ای از دندانپزشکی است که حاوی دانش و اعمالی است که به معالجه حفظ ریشه دندان می پردازد.
● پالپ چیست؟
‌پالپ دندان بافت نرمی است که در داخـل دندان قرار گرفته حاوی عروق و اعصاب و سلولهایی است . حس، تغذیه، عاج سازی دفاع میکروبی از اعمال پالپ بشمار می آیند.
● چه عواملی باعث آسیب آسیب با پالپ دندان می شوند؟
‌عوامل متعددی سبب آسیب به پالپ می گردند که عمده ترین آن تأخیر در ترمیم پوسیدگی ها و نتیجتاً گسترش آنها به پالپ دندان است که سبب آلودگی پالپ به میکروبهای دهان می شود. پالپ دندان همين طور ممکن است بر اثر ضربه ای ناگهانی حتی در موارد ی چون ضربه قاشق یا شکستن تخمه، پسته و بادام دچار التهاب و مرگ شود. ترکهای دندان، پرکردگی های وسیع و برخي از مواد ترمیمی هم سبب ساز هستند .
● روش معالجه ریشه دندان چگونه است؟
‌دندانپزشک بعد از بی حس نمودن دندان ( در موارد یکه ضروری است) اقدام به برداشتن پوسیدگی و تراش حفره دسترسی به پالپ دندان کرده پالپ عفو نی و بیمار را از ریشه خارج می نماید و بعد از پاک نمودن خشک کردن مجرای ریشه و دندان جای خالی پالپ را با موادی که به همین منظور ساخـته شده اند پر می نماید پس ترمیم بخش تاجی دندان صورت میگیرد.
● آیا تمام دندانها به تعداد ریشه دارند؟
‌خیر، تعداد ریشه دندانها بطور معمول و طبیعی بین یک تا سه عدد است ولی دندانهایی هم وجود دارند که یک یا چند ریشه اضافی می باشند و در حین کار و با گرفتن رادیوگرافی کشف می گردند. بطور طبیعی دندانهای قدامی ریشه، دندانهای آسیای کوچک دارای یا دو ریشه و دندانهای آسیای بزرگ سه چهار ریشه ای می باشند .
● چنانچه پالپی که آلوده شده ملتهب و دردناک است خارج نشود و به عبارتی معالجه انجام نگردد، چه اتفاقی می افتد؟
‌اکثرا ً درد آن بیشتر شده بیمار را اذیت می نماید ، ولی موارد ی وجود دارد که درد فروکش می نماید . بایستی توجه داشت که از بین رفتن درد دندان نشانهٔ بازبینی ی پالپ دندان نیست عفو نت به سیر خود ادامه می دهد. سرایت عفو نت به استخوان انتهای ریشه باعث ایجاد گرانوم کیست و یا آبسه می گردد که درد ناراحتی ثانویه ای را به دنبال دارد. در صورت عدم معالجه ریشه دندان سیر بیماری نهایتاً منجر به کشیدن یا از دست دادن دندان خواهد شد.
● چه مراقبت هایی ضروری است تا دندان نیاز به معالجه عصب نداشته باشد؟
‌با مراجعه و معاینات مرتب دندانپزشکی و رعایت اصول بهداشت دهان ودندان ترمیم پوسیدگی ها در مراحل اولیه موردی جهت معالجه ریشه دندان بوجود نمی آید.
● آیا صحیح است دندانی که معالجه ریشه شده، شکننده می گردد؟
‌دندانی که پالپ آن درگیر می شود، اکثرا ٌ ً دارای پوسیدگی وسیع بوده که میزان بسیار زیاد ی از مینا عاج را از بین برده است گاهي دندانپزشک ناچار می گردد که میزان ی از نسج سالم دندان را برای دسترسی به پالپ بتراشد که مجموعه این عوامل بعلاوه خشک شدن دندان بر اثر از دست دادن تغذیه داخلی سبب میگردد که دندان ضعیف و شکننده گردد که جای استرس ندارد، چونکه با ترمیم های خاص و یا روکش نمودن دندان می توان بر این نقیصه، چیره شد.
● چه عواملی در خوب یت معالجه ریشه دندان نقش دارند؟
‌مهارت دندانپزشک ، تعداد ریشه ها قطر انحنای آنها، وجود ریشه ها کانالهای اضافی جانبی، نوع قدرت بیماری زایی میکروبها، دفاع بدن نوع بیماری پالپ در پیش اگهی بهبود موثر ند.
● دندانی که معالجه ریشه دندان شده هنوز درد دارد را می بایست کشید؟
‌ ً به دنبال معالجه ریشه دندان، از چند ساعت تا چند روز به درجاتی شاید دندان، درد داشته باشد که با تجویز داروهای مسکن برطرف میگردد جای استرس ندارد.
● چنانچه بهبود ریشه دندان شکست خورد، بهبود بعدی چیست؟
‌اکثر دندانهایی که معالجه ریشه آنها با عدم خوب یت همراه شده را می توان با جراحی های اندودونتیکس نجات داد. دندانپزشک بعد از بیحس نمودن، لثه دندان را به آرامی کنار زده كار به قطع انتهای ریشه کرده و آن را از انتها نیز ترمیم می نماید دوباره لثه را می دوزد. آیا تنها شاید پوسیدگی خیلی وسیع بوده قسمت اعظم آن هم از بین رفته باشد و درد نداشته باشد یا در تاثیر ضربه حتی در سالهای دور، پالپ آن مرده، ولی دردی نداشته باشد. عدم وجود درد دال بر نفی بیماری پالپ یا عدم نیاز به بهبود ناست .
پاتولوژي فك دهان و صورت(آسيب شناسي)-
علمي است كه علت، ويژگيها، نحوه عملكرد و تأثيربيماريهاي مرتبط با ناحيه فك و دهان صورت را كشف بررسي مي نمايد. كاردراين رشته حاوی تحقيق وتشخيص بيماريها با مصرف از معاينات كلينيكي، راديوگرافي، ميكروسكوپي، بيوشيميايي و…مي باشد.

راديولوژي فك و دهان وصورت
تخصصي از دندانپزشكي است كه با تهيه و تفسير تصاوير واطلاعات بااستفاده ازاشعه هاي تابان به تشخيص كنترل بيماريها ناهنجاريهاي فك و دهان و صورت مي پردازد.

اشعه X
– مزاياي يك معاينه راديوگرافيك دندانپزشكي (با اشعه X) چيست؟
بسياري از بيماريهاي دندانها بافتهاي احاطه كننده آنها زمان معاينه معمول دندانپزشكي ديده نمي شوند. از عبارت موارد ي كه يك معاينه راديوگرافيك آنها را آشكار مي كند عبارتند از: نواحي كوچك پوسيدگي بين دندانها، عفو نت استخوان آبسه كيست، آبنورماليتي هاي تكاملي، بعضي انواع تومورها. كشف و بهبود زود زمان مشكلات دنداني از هدر رفتن پول و زمان جلوگيري كرده و باعث جلوگیری از ظهور ناراحتي هاي غير ضروري مي گردد. معاينه راديوگرافيك، مشكلاتي از ساختار دهان را كه در طي معاينه معم اما ديده نمي شود، آشكار مي سازد. چنانچه شما تومور پنهاني داشته باشيد، راديوگرافي ها ممكن است به شما کمک كند كه زودتر آن را كشف بهبود كنيد.
– ميزان اشعهX در راديوگرافي دندانپزشكي
ما هـر روز از طرق مختلف در معرض تشعشع اشعه X مي باشيم مثل لايه خارجي جو، مواد معدني خاك، وسايل موجود در خانه(مثل مانيتور كامپيوتر و صفحات تلويزيوني)
نحوة عمل اشعه X
وقتي اشعه X در يك معاينه دندانپزشكي از دهان شما مي گذرد، قبل از رسيدن به فيلم، بخش عمده اي از آن بوسیله بخش هاي متراكم تر (مثل دندانها استخوان) و میزان كمتري توسط بافتهاي نرم ( مثل گونه ها لثه ها) جذب مي شود. حاصل اين كار، ايجاد تصويري روي راديوگراف است. دندانها روشن تر بنظر مي رسند. زيرا اشعه x كمتري از دندان عبور کردن كرده به فيلم مي رسد. حفرات پوسيدگي نواحي بيماري لثه تيره تر مي باشند، زيرا اشعه ايكس بيشتري نفوذ كرده است. تفسير اين گرافي ها به دندانپزشك اجازه مي دهد تا با اطمينان صحت كامل مشكلات پنهان را كشف كند.
– فواصل زماني در راديوگرافي
دفعات فواصل زماني تهيه راديوگرافي در هر بيمار، بستگي به نيازهاي شخصي وي دارد. از آنجائيكه وضعيت هر بيماري مفرق از ديگري است. پروگرام معاينات راديوگرافيك بايد جهت هر بيمار بطور جداگانه طرح ريزي شود. دندانپزشك، تاريخچه شما را مرور مي كند. دهان شما را معاينه مي كند پس تصميم مي گيرد كه آيا شما به راديوگرافي احتياج داريد يا نه، و اگر احتياج داريد چه نوعي براي شما مناسب است؟ اگر شما يك بيمار جديد باشيد، دندانپزشك ممكن است راديوگرافيهايي توصيه كند تا وضعيت كنوني پنهان دهان شما را معین كند بتواند تغييرات آتي را آناليز نمايد. برنامـه راديوگرافي هاي ضروری در مراجعات پيگيري بر حسب سن شما، ابه احتمال زیاد ل ظهور بيماري و علائم نشانه هاي آن مفرق است. ممكن است فيلمهاي جديد لازم باشد تا پوسيدگيهاي جديد كشف شود وضعيت بيماري لثه معین شود وضعيت رشد و تكامل ارزيابي گردد. كودكان ممكن است راديوگرافيهاي بيشتري نسبت به بزركسالان احتياج داشته باشند. اين امر بدين دليل است كه دندانها فك آنها در حال تكامل است و دندانهايشان بيشتر از بزرگسالان در معرض پوسيدگي است.

جراحي فك دهان و صورت
تخصصي دردندانپزشكي است كه حاوی تشخيص، جراحي و بهبود هاي كمكي بيماريها، صدمات نقايص عملكردي و زيبايي بافتهاي نرم سخت ناحيه دهان و فك و صورت مي باشد.
• كشيدن دندان
• نگهداری هاي بعد از كشيدن دندان
• مراقبت هاي لازم بعد از عمل جراحي دندان

كشيدن دندان
وقتي شما دنداني داريدكه بايد كشيده شود، دندانپزشك ابتدا ناحيه را كاملاً بي حس مي نمايد تا شما احساس ناراحتي ننمائيد. بعد از كشيدن دندان، دندانپزشك به شما مي گويد كه چه رژيم غذايي را بايد رعايت كنيد. در اکثرا ٌ موارد ميزان خونريزي نرمال است. از هر چيزي كه ممكن است مانع ویرایش ي طبيعي شود، خودداري كنيد. ً خوبتر است تا ۲۴ ساعت، سيگار نكشيد.دهانتان را به شدت با آب نشوئيد و از ني براي نوشيدن مايعات استفاده نكنيد. اين كارها باعث جابجا شدن لخته و تأخير در ویرایش مي شود. در چند روز اول، اگر شما بايد دهانتان را با آب بشوئيد، اين كار را به آرامي انجام دهيد. جهت پيشگيري از ظهور تورم در ناحيه، يك پارچه سرد يا كيف يخ را در روي ناحيه قرار دهيد. درباره داروهايي كه براي كنترل درد مي توانيداستفاده نمائيد، از دندانپزشكتان سؤال كنيد. شما مي توانيدساير دندانها را مطابق معمول مسواك زده نخ بكشيد، اما دندان مجاور دندان كشيده شده را تميز نكنيد.
مراقبت هاي بعد از كشيدن دندان
۱ – تكه گاز گذاشته شده بر محل دندان كشيده شده را به مدت حداقل نيم ساعت با فشار ملايم فك در دهان نگهداريد.
۲ – از مك زدن خالي نمودن مكررآب دهان خودداري كنيد.
۳ – از میل کردن اغذيه سفت نوشيدني هاي داغ در روز اول اجتناب نمائيد.
۴ – از كشيدن سيگار پيپ و استفاده از ني براي نوشيدن مايعات تا چند روز خودداري نمائيد.
۵ – شب اول آن ناحيه مسواك نشود.
۶ – از روز دوم باآب و نمك رقيق ولرم يا محلول شستشوي نمكي هـر روز چند بار دهان را به آرامي بدون پمپاژ نمودن شستشو دهيد.
۷ – خروج نشست میزان ي خونابه از محل دندان كشيده شده به مدت ۲-۱ روز طبيعي بوده ونيازي به ويزيت دندانپزشكي ندارد.
۸ – در صورت عارض شدن خونريزي در منزل، يك تكه گاز استريل مرطوب شده را بر روي محل دندان كشيده شده گذاشته و با فشار ملايم دهان را ببنديد و همچنین ً از بيرون دهان، كمپرس سرد (كيسه يخ) نمائيد.
۹ – در صورتي كه خونريزي شديد غير قابل كنترل باشد به كلينيك مراجعه کرده و از گذاشتن داروها و مواد محتلف بر موضع اجتناب نمائيد.
۱۰ – در صورت عارض شدن درد از استامينوفن مصرف نمائيد و از استفاده داروهاي مسكن ضد التهابي مثل آسپرين و بروفن به علت اينكه خاصيت ضدانعقادي دارند، خودداري نمائيد.
۱۱ – در صورت ظهور تورم عفو نت با كلينيك ارتباط بگيريد.
۱۲ – توجه داشته باشيد به علت طولاني بودن وقت بيحسي( ً ۴-۳ ساعت) و بيحس بودن بافتهاي نرم اطراف دندان، لب، گونه زبان گاز گرفته نشود.
۱۳ – گاهي اوقات به علت درآمدن لخته خون از حفره دندان كشيده شده، عارضه اي بوجود مي آيد كه اصطلاحاً دراي ساكت (حفره خشك) ناميده ميشود. اين عارضه درد نسبتاً شديدي داشته و بعد از ۳-۲ روز بوجود مي آيد. در صورت ظهور آن به كلينيك مراجعه نمائيد.
۱۴ – دهان تا چند روز بعد از كشيدن دندان بد طعم بوده بوي نامطبوعي دارد كه طبيعي بوده و نشانه وجود عفو نت نمي باشد.

نگهداری هاي لازم بعد از عمل جراحي دندان
۱ – تكه گاز گذاشته شده بر محل دندان كشيده شده را به مدت حداقل نيم ساعت با فشار ملايم فك در دهان نگهداريد.
۲ – به علت طولاني بودن وقت بيحسي (اکثرا ٌ ً ۴-۳ ساعت) و بيحس بودن بافتهاي نرم اطراف دندان، مواظب باشيد لب، گونه زبان گاز گرفته نشود.
۳ – از شستشوي دهان در روز جراحي خودداري نمائيد و از مك زدن خالي كردن مكرر آب دهان اجتناب نمائيد.
۴ – از روز دوم دهان را به آرامي با سرم نمكي شستشو آب نمك رقيق شده يا محلول ضد عفو ني تجويز شده، بعد از هر وعده غذا در ساعات بيداري، هر سه ساعت شستشو دهيد.
۵ – میزان ي نشت خونابه به مدت چندين ساعت بعد از جراحي دهان طبيعي است. در صورت ظهور خونريزي تكه اي گاز استريل بر موضع قرار داده و با فشار ملايم دندانهاي مقابل بر روي آن به مدت ۳۰ دقيقه نگهداريد. در صورت ادامه خونريزي اين عمل را تكرار کرده و از تعويض گاز با فاصله هاي زماني كمتراز ۳۰ دقيقه خودداري نمائيد.
۶ – بعد از انجام جراحي بر روي جآسان داخـل دهان قشر خاكستري رنگي ممكن است ديده شود دهان تا چند روز بدطعم بوي نامطبوعي دارد. اين نیز اکنون ت طبيعي بوده و نشانگر وجود عفو نت نمي باشد.
۷ – روز اول رژيم غذايي مايع نرم ولرم سرد داشته باشيد و از روز بعد در صورت عدم ناراحتي از غذاهاي معم اما مي توانيد مصرف كنيد (با طرف ديگر فك غذا جويده شود). صرف مايعات و غذاهاي كافي مقوي بعد از جراحي ضروري بوده و در التيام و ویرایش ي شما تأثير بسزايي دارد. مراقب باشيد از فشار مستقيم لقمه غذايي بر روي ناحيه بخيه زده شده تا يك هفته اجتناب شود.
۸ – تورم و درد بعد از جراحي قابل انتظار است. كاربرد كمپرس سرد(كيسه يخ) از خارج دهان، بعد از جراحي و ادامه آن در روز اول (متناوباً) در كاهش تورم موثر است.
۹ – حداكثر تورم در مدت ۴۸-۲۴ ساعت بعد از جراحي بوجود مي آيد كه پس تدريجاً كاهش يافته و طي ۱۰-۷ روز از بين مي رود.
۱۰ – گاهي اوقات بعد از كشيده شدن دندان، لخته خوني از حفره دندان كشيده شده جدا شده و عارضه اي بوجود مي آيد كه اصطلاحاً دراي ساكت (حفره خشك) ناميده مي شود. اين عارضه چند روز بعد از درآمدن لخته ايجاد شده و درد نسبتاً شديدي دارد. در صورت حادث شدن اين عارضه با كلينيك ارتباط بگيريد.
۱۱ – بعد از جراحي تا چند روز از كشيدن سيگار پيپ و استفاده از ني جهت نوشيدن مايعات خودداري نمائيد.
۱۲ – قرار دادن دو بالش در زير سر به وقت استآسان توصيه مي گردد.
۱۳ – مسواك زدن دندانها از روز بعد از جراحي بدون اشكال بوده و دقت نمائيد به مدت يك هفته از مسواك زدن مستقيم بخيه ها خودداري شود.
۱۴ – يك هفته بعد از عمل جراحي جهت كشيدن نخ هاي بخيه به كلينيك مراجعه نمائيد.

ارتودنتيكس(کارشناس ارتودنسي)
اين تخصص بخشي از دندانپزشكي است كه دررابطه با كنترل، هدايت وتصحيح بافتهاي دهاني صورتي در حال رويش يا بالغ مي باشد مثل وضعيت هايي كه نياز به جابجايي دندانها دارد، تصحيح ارتباطات نامناسب فكي و دنداني، تنظيم تصحيح ارتباطات بين دندانها استخوانهاي سر و صورت. مسئوليت اصلي ارتودنتيست، تشخيص، پيشگيري، تفسير بهبود انواع جفت شدن غلط دندانها و تغييرات بافتهاي مجاور آنها مي باشد.

درباره admin

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

خرید vps خرید vps ارزان خرید سرور مجازی خرید سرور مجازی ارزان خرید وی پی اس خرید وی پی اس ارزان خرید فیلترشکن خرید vpn خرید vpn ارزان خرید vpn خرید vpn
x

شاید بپسندید

قیمت روز کنسول های بازی در ایران

قیمت روز کنسول های بازی در ایران همان طور که می دانید دو کمپانی مشهور ...

آشنایی با صنعت پزشکی

آشنایی با صنعت پزشکی صنعت در ایران و به طور کلی در جهان شامل چند ...

تبلیغات اینترنتی، تکمیل‌کننده ظرفیت‌های گسترده تبلیغات محیطی آوازه

تبلیغات اینترنتی، تکمیل‌کننده ظرفیت‌های گسترده تبلیغات محیطی آوازه     تبلیغات اینترنتی (آنلاین)، نسل جدیدی ...